Μέτσολα: Καταδικάζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο – «Ελλάδα και Κύπρος μπορούν να βασίζονται στην αλληλεγγύη μας»

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, έστειλε ηχηρό μήνυμα στήριξης προς Αθήνα και Λευκωσία, καταδικάζοντας την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης και υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να βασίζονται στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Η τοποθέτηση της κ. Μέτσολα δεν αποτελεί απλή διπλωματική ευγένεια. Έρχεται σε μια συγκυρία όπου η ανατολική Μεσόγειος επιστρέφει στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο να επιχειρείται να αποκτήσει νέα νομιμοποιητική βάση μέσω της Βουλής της Βεγγάζης. Η κίνηση αυτή αμφισβητεί ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου, καθώς επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε θαλάσσιες ζώνες που κατά το διεθνές δίκαιο — και συγκεκριμένα κατά τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας — δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διμερούς συμφωνίας ερήμην των κρατών που θίγονται. Η στάση της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή γραμμή: η Ε.Ε. έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι δεν αναγνωρίζει το μνημόνιο του 2019, και η νέα αυτή εξέλιξη ενισχύει την ανάγκη για συντονισμένη απάντηση. Παράλληλα, η αναφορά στην αλληλεγγύη λειτουργεί ως πολιτική δέσμευση απέναντι σε μια Άγκυρα που δοκιμάζει τα όρια της ευρωπαϊκής υπομονής, ενώ ταυτόχρονα θυμίζει ότι η στήριξη δεν είναι αυτόματη αλλά συνδέεται με την τήρηση του κοινοτικού κεκτημένου και του διεθνούς δικαίου. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το μήνυμα έχει διπλή αξία: αφενός νομιμοποιεί τις θέσεις τους στο ευρωπαϊκό πεδίο, αφετέρου δημιουργεί προσδοκίες για έμπρακτη στήριξη, από κυρώσεις έως ενεργειακές και αμυντικές συνεργασίες. Το στοίχημα πλέον μεταφέρεται από τη ρητορική στη συγκεκριμένη πολιτική πράξη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 επιχειρεί να οριοθετήσει θαλάσσιες ζώνες παραβιάζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου και αγνοώντας νησιά όπως η Κρήτη και η Ρόδος.
• Η Ε.Ε. δεν αναγνωρίζει το μνημόνιο, και η κύρωσή του από τη Βουλή της Βεγγάζης δεν του προσδίδει διεθνή νομιμότητα, καθώς η λιβυκή πολιτική κατάσταση παραμένει κατακερματισμένη.
• Η δήλωση Μέτσολα ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση Αθήνας και Λευκωσίας ενόψει των επόμενων επαφών με την Τουρκία και των συζητήσεων για τις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Γιατί έχει σημασία: Η καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου από την κορυφαία θεσμική εκπρόσωπο των Ευρωπαίων πολιτών δεν είναι απλώς συμβολική. Σε μια περίοδο που η Τουρκία επιδιώκει να μετατρέψει τις διμερείς της συμφωνίες σε περιφερειακά τετελεσμένα, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αποτελεί το βασικό ανάχωμα. Το αν αυτή η αλληλεγγύη θα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις θα κρίνει εν πολλοίς την ισορροπία ισχύος στην ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.