Παπασταύρου: Κανείς δεν θα ζητήσει άδεια για να ασκήσει η Ελλάδα τα κυριαρχικά της δικαιώματα

Lead: Με μια δήλωση που αποτυπώνει τη σταθερή γραμμή της Αθήνας στα ελληνοτουρκικά, ο Σταύρος Παπασταύρου ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια κανενός για να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η τοποθέτηση του υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ, με αφορμή τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναφέρει στο προσκήνιο τη βασική αρχή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: διάλογος χωρίς εκπτώσεις σε θέματα κυριαρχίας.

Η φράση «θέλουμε να έχουμε φιλικές σχέσεις, αλλά δεν δεχόμαστε υποδείξεις» συμπυκνώνει τη διπλή στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση απέναντι στην Άγκυρα. Αφενός, η Ελλάδα επιμένει στη διπλωματική οδό και στη δυνατότητα συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου συμφέροντος, από την οικονομία έως τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών. Αφετέρου, απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε προσπάθεια να τεθούν υπό αμφισβήτηση τα δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η αναφορά Παπασταύρου δεν είναι τυχαία: έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική ρητορική περί «γκρίζων ζωνών» και αμφισβήτησης της ελληνικής υφαλοκρηπίδας έχει ενταθεί, ενώ παράλληλα οι διερευνητικές επαφές παραμένουν σε εκκρεμότητα. Το μήνυμα που εκπέμπεται τόσο προς την Άγκυρα όσο και προς τους συμμάχους της Ελλάδας είναι σαφές: η χώρα δεν διαπραγματεύεται την εθνική της κυριαρχία, αλλά είναι έτοιμη να συζητήσει τα πάντα στο πλαίσιο του σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Η στρατηγική αυτή ενισχύεται και από την ενεργό εξωτερική πολιτική των τελευταίων ετών, με συμμαχίες στην περιοχή και αμυντικές συμφωνίες που θωρακίζουν τη θέση της Αθήνας. Παράλληλα, η δήλωση λειτουργεί και ως απάντηση σε εσωτερικές επικρίσεις περί δήθεν υποχωρητικότητας, επιβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση κρατά σταθερή στάση χωρίς να ολισθαίνει σε κλιμάκωση. Σε κάθε περίπτωση, το διακύβευμα παραμένει η ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και στη διπλωματία, με την Αθήνα να επιμένει ότι η ισχύς του δικαίου υπερισχύει του δικαίου του ισχυρού.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση Παπασταύρου αποτελεί επανάληψη πάγιας ελληνικής θέσης: τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν τελούν υπό διαπραγμάτευση ούτε απαιτούν έγκριση τρίτων.
• Η Ελλάδα επιδιώκει φιλικές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά απορρίπτει τετελεσμένα και υποδείξεις που αμφισβητούν το διεθνές δίκαιο.
• Η τοποθέτηση έρχεται σε συγκυρία αυξημένης τουρκικής προκλητικότητας και ενισχύει το μήνυμα προς συμμάχους και γείτονες.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση του Σταύρου Παπασταύρου δεν είναι απλή ρητορική άσκηση. Σκιαγραφεί τη στρατηγική της Αθήνας σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν εύθραυστες. Δείχνει ότι η Ελλάδα επιλέγει την ψυχραιμία και τη νομιμότητα χωρίς να παραιτείται από την υπεράσπιση των συμφερόντων της, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η εθνική κυριαρχία δεν είναι διαπραγματεύσιμο αγαθό.