«Τάξη εναντίον χάους» και ποιος ωφελείται | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η εικόνα των καμένων κάδων και των σπασμένων βιτρινών στο Παρίσι, τη Λιμόζ και το Μιλάνο δεν είναι απλώς τηλεοπτικό υλικό· είναι το προϊόν μιας αντιπαράθεσης που επαναφέρει στο προσκήνιο το δίλημμα «τάξη εναντίον χάους». Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο ποιος έχει δίκιο, αλλά ποιος επωφελείται από τη διαχείριση αυτής της αφήγησης.

Η ανάλυση της Ναυτεμπορικής θέτει ένα ζήτημα που ξεπερνά τις μεμονωμένες σκηνές βίας. Οι λεηλασίες μικρών επιχειρήσεων και οι καταστροφές δημόσιας περιουσίας στο περιθώριο μαζικών διαδηλώσεων πλήττουν πρώτα τους ίδιους τους πολίτες που υποτίθεται ότι διαμαρτύρονται. Ο μικροέμπορος που βλέπει το κατάστημά του να καίγεται δεν είναι «σύστημα»· είναι ο γείτονας. Η επίκληση στην τάξη, επομένως, δεν είναι αυτομάτως συντηρητική θέση — μπορεί να είναι αίτημα κοινωνικής προστασίας.

Το κρίσιμο σημείο είναι πώς η έννοια του «χάους» εργαλειοποιείται. Όταν η βία απομονώνεται από τα αιτήματα που τη συνοδεύουν, το δημόσιο συμφέρον μετατοπίζεται από την ουσία των διεκδικήσεων στην καταστολή τους. Έτσι, η συζήτηση για την ακρίβεια, την εργασιακή ανασφάλεια ή τη στεγαστική κρίση υποχωρεί μπροστά στην εικόνα του αποδιοργανωμένου κέντρου πόλης. Αυτό εξυπηρετεί όσους θέλουν να ακυρώσουν την κοινωνική διαμαρτυρία στο σύνολό της, αλλά και όσους χρειάζονται έναν εχθρό για να νομιμοποιήσουν περιοριστικά μέτρα.

Παράλληλα, η επίκληση της «τάξης» κινδυνεύει να γίνει κενό σύνθημα όταν δεν συνοδεύεται από πολιτικές που απαντούν στις αιτίες της οργής. Τάξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη είναι απλώς διαχείριση της δυσαρέσκειας· χάος χωρίς πολιτικό στόχο είναι δώρο σε όσους επιθυμούν την απονομιμοποίηση κάθε διεκδίκησης. Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι μεταξύ των δύο, αλλά μεταξύ υπεύθυνης σύνθεσης και κυνικής πόλωσης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι καταστροφές και οι λεηλασίες πλήττουν δυσανάλογα τις μικρές επιχειρήσεις και τις τοπικές κοινωνίες, όχι τα κέντρα εξουσίας.
• Η αφήγηση «τάξη εναντίον χάους» τείνει να αποσιωπά τα κοινωνικά αιτήματα που προηγούνται των επεισοδίων.
• Η εργαλειοποίηση της βίας από οποιαδήποτε πλευρά υπονομεύει τόσο τη διαμαρτυρία όσο και τη δημόσια συζήτηση για τις πραγματικές αιτίες.

Γιατί έχει σημασία: Το ερώτημα «ποιος ωφελείται» δεν είναι ρητορικό. Όσο η δημόσια συζήτηση εγκλωβίζεται στην αντιπαράθεση εικόνων και όχι αιτιών, η πολιτική απάντηση θα παραμένει κατασταλτική και όχι διορθωτική. Η ουσία βρίσκεται στο να διακρίνουμε τη βία από τη διαμαρτυρία — και να μην επιτρέψουμε σε κανέναν να τις ταυτίσει για δικό του όφελος.