Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών διαβίβασε στον Γουίτκοφ τους τρεις όρους της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ

Lead: Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, φέρεται να διαβίβασε στον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, τους τρεις βασικούς όρους της Τεχεράνης για οποιαδήποτε συμφωνία αφορά τα Στενά του Ορμούζ, σε μια κίνηση που καταδεικνύει ότι οι διπλωματικές επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται παρά τη συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή. Η εξέλιξη έρχεται λίγο μετά τη δήλωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν μια «πολύ καλή» συνάντηση που «διήρκεσε τρεις ώρες», χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο ή τον τόπο της συνάντησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Πρώτο Θέμα, οι τρεις όροι που τέθηκαν στο τραπέζι από την ιρανική πλευρά αφορούν πρωτίστως την άρση των οικονομικών κυρώσεων που πλήττουν τον ενεργειακό τομέα, τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας υπό ιρανική επιτήρηση και την αποφυγή οποιασδήποτε στρατιωτικής παρουσίας τρίτων δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Πρόκειται για απαιτήσεις που η Τεχεράνη προβάλλει σταθερά εδώ και μήνες, όμως η διαβίβασή τους μέσω ενός προσώπου όπως ο Γουίτκοφ — ο οποίος διατηρεί απευθείας δίαυλο με τον Λευκό Οίκο — υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να δοκιμάσει τα περιθώρια μιας περιορισμένης, έστω, συμφωνίας. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το κρισιμότερο ενεργειακό πέρασμα παγκοσμίως, με περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου να διέρχεται καθημερινά από εκεί, γεγονός που καθιστά κάθε αναταραχή άμεση απειλή για τις τιμές της ενέργειας και την παγκόσμια οικονομία.

Η δήλωση Τραμπ για «πολύ καλή» συνάντηση διάρκειας τριών ωρών δεν συνοδεύτηκε από επιβεβαίωση της ιρανικής πλευράς, κάτι που παραπέμπει σε μια σκόπιμη ασυμμετρία επικοινωνιακής στρατηγικής: η Ουάσινγκτον επιθυμεί να εμφανιστεί ότι διατηρεί τον έλεγχο της διαδικασίας, ενώ η Τεχεράνη προτιμά να κρατά χαμηλούς τόνους ώστε να μην εκτεθεί εσωτερικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τρεις όροι δεν ταυτίζονται με τις αμερικανικές προτεραιότητες, οι οποίες επικεντρώνονται στον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και στην αποδυνάμωση των περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε πρόοδος θα απαιτήσει παράλληλες παραχωρήσεις, κάτι που ιστορικά έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι τρεις ιρανικοί όροι αφορούν άρση κυρώσεων, ελεύθερη ναυσιπλοΐα υπό ιρανική επιτήρηση και αποκλεισμό ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από τον Κόλπο.
• Η δήλωση Τραμπ περί τρίωρης συνάντησης δεν έχει επιβεβαιωθεί από την Τεχεράνη, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το πραγματικό επίπεδο προόδου.
• Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο ευαίσθητο σημείο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου.

Γιατί έχει σημασία: Η διαβίβαση των όρων μέσω Γουίτκοφ δείχνει ότι οι δύο πλευρές διατηρούν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας ακόμη και εν μέσω κλιμάκωσης, γεγονός που μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε έναν ευρύτερο πόλεμο. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ των θέσεων παραμένει μεγάλη και οποιαδήποτε συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα απαιτήσει δύσκολους συμβιβασμούς που καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει μέχρι στιγμής δείξει έτοιμη να κάνει.