Κυρώσεις στο Ισραήλ: Ο Τραμπ γνώριζε εκ των προτέρων – Και δεν επιχείρησε να σταματήσει τη Βρετανία

Lead: Μια σημαντική παρασκηνιακή πτυχή της μετωπικής σύγκρουσης που έχει ξεσπάσει ανάμεσα σε Βρετανία και Ισραήλ έρχεται στο φως μέσω του Axios: ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τις βρετανικές κυρώσεις κατά ισραηλινών προσώπων και συμφερόντων, και – το πιο κρίσιμο – δεν επιχείρησε να τις σταματήσει. Η αποκάλυψη αυτή ανατρέπει τα δεδομένα στη διπλωματική σκακιέρα, καθώς δείχνει ότι ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, παρά τη σταθερή υποστήριξή του προς το Τελ Αβίβ, επέλεξε να μην παρέμβει για να αποτρέψει μια κίνηση που θεωρείται πρωτοφανής ανάμεσα σε δύο στενούς συμμάχους της Δύσης.

Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσεις σε ισραηλινούς αξιωματούχους και οργανισμούς που συνδέονται με την εποικιστική δραστηριότητα στη Δυτική Όχθη αποτελεί ρήγμα στη μέχρι τώρα ενιαία δυτική στάση. Το Λονδίνο, επικαλούμενο παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και ανθρωπιστικών κανόνων, προχώρησε σε μια κίνηση που το Τελ Αβίβ χαρακτήρισε «λάθος και επικίνδυνο προηγούμενο». Ωστόσο, η είδηση ότι ο Τραμπ γνώριζε και δεν αντέδρασε, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο πρώην πρόεδρος, εστιάζοντας στην εσωτερική πολιτική ατζέντα και την προεκλογική του εκστρατεία, δεν θέλησε να εμπλακεί σε μια διαμάχη που θα μπορούσε να τον φέρει σε δύσκολη θέση απέναντι σε βρετανούς συμμάχους, ειδικά ενόψει των διαπραγματεύσεων για εμπορική συμφωνία.

Η στάση του Τραμπ διαβάζεται σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ως ένδειξη ότι η παραδοσιακή αδιαπραγμάτευτη υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν είναι πλέον δεδομένη, όταν συγκρούεται με άλλα γεωπολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα. Δεύτερον, ως μήνυμα προς το Τελ Αβίβ ότι η Ουάσιγκτον δεν θα καλύψει άνευ όρων τις ενέργειές του, αφήνοντας χώρο σε συμμάχους όπως η Βρετανία να χαράξουν πιο αυτόνομη πολιτική. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα που είχε καλλιεργηθεί κατά την προηγούμενη θητεία του, όπου η μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ και οι συμφωνίες του Αβραάμ είχαν εδραιώσει ένα κλίμα άνευ όρων στήριξης.

Οι εξελίξεις αυτές τοποθετούν το Ισραήλ σε μια νέα, πιο εύθραυστη θέση. Η βρετανική πρωτοβουλία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για ανάλογες κινήσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η σιωπηρή ανοχή του Τραμπ ενθαρρύνει έμμεσα τη διπλωματική απομόνωση του Τελ Αβίβ σε ζητήματα που αφορούν τα κατεχόμενα εδάφη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Βρετανία επέβαλε κυρώσεις σε ισραηλινούς παράγοντες που εμπλέκονται σε εποικιστική δραστηριότητα, επικαλούμενη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, σε μια κίνηση που το Ισραήλ θεωρεί εχθρική και πρωτοφανή μεταξύ συμμάχων.
• Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε λάβει εκ των προτέρων γνώση για το βρετανικό σχέδιο κυρώσεων και δεν έκανε καμία προσπάθεια να το αποτρέψει, σύμφωνα με πηγές του Axios, γεγονός που υποδηλώνει αλλαγή στάσης ή προτεραιοτήτων.
• Η στάση του Τραμπ ερμηνεύεται ως αποτέλεσμα της πίεσης για εμπορική συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο και της ανάγκης να μην τεθούν σε κίνδυνο οι διατλαντικές σχέσεις κατά την προεκλογική περίοδο.

Γιατί έχει σημασία: Η αποκάλυψη αυτή δεν αφορά μόνο μια διμερή διαφωνία. Σηματοδοτεί μια πιθανή μετατόπιση στη δυτική συμμαχία, όπου το Ισραήλ δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την προστασία των ΗΠΑ σε διεθνή φόρουμ. Η απόφαση της Βρετανίας, σε συνδυασμό με την αδράνεια του Τραμπ, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το Τελ Αβίβ και ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για πιο τολμηρές πρωτοβουλίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι οι παραδοσιακές συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται με γνώμονα το οικονομικό συμφέρον και την εσωτερική πολιτική, αφήνοντας το διεθνές δίκαιο να αποκτά ισχυρότερη φωνή στις διπλωματικές ισορροπίες.