Δέσμη μέτρων της Ε.Ε. για προσιτή στέγη | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει για πρώτη φορά ένα μετρήσιμο «κατώφλι» προσιτότητας στέγης: μια κατοικία μέσου μεγέθους δεν θα πρέπει να απαιτεί περισσότερα από οκτώ χρόνια διαθέσιμου κατά κεφαλήν εισοδήματος για την αγορά της. Το κριτήριο αυτό εντάσσεται σε ευρύτερη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, η οποία έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα στην Ένωση.

Η επιλογή του δείκτη δεν είναι τυχαία. Τα οκτώ έτη λειτουργούν ως σημείο αναφοράς που επιτρέπει τη σύγκριση μεταξύ περιφερειών με διαφορετικά επίπεδα εισοδημάτων και τιμών ακινήτων, αποφεύγοντας τις απλουστεύσεις των απόλυτων ποσών. Περιοχές όπου ο δείκτης υπερβαίνει σημαντικά το όριο κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν «υπερθερμασμένες», γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό πολιτικών, την κατεύθυνση πόρων συνοχής αλλά και τις προτεραιότητες των εθνικών κυβερνήσεων. Στην πράξη, η Επιτροπή επιχειρεί να μετατρέψει τη στεγαστική πολιτική από θέμα αποκλειστικά εθνικής αρμοδιότητας σε πεδίο ευρωπαϊκής εποπτείας, έστω και με έμμεσο τρόπο.

Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, παρεμβάσεις τόσο στη ζήτηση όσο και στην προσφορά: κίνητρα για αύξηση της κατασκευής προσιτών κατοικιών, στήριξη της κοινωνικής στέγασης, αξιοποίηση αδρανών ακινήτων και διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για νοικοκυριά που πλήττονται από την άνοδο των επιτοκίων. Παράλληλα, εξετάζονται ρυθμίσεις για βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι οποίες σε πόλεις όπως η Αθήνα, η Βαρκελώνη και το Άμστερνταμ έχουν συρρικνώσει το διαθέσιμο απόθεμα μακροχρόνιας κατοικίας και έχουν ωθήσει τα ενοίκια στα ύψη. Το στοίχημα είναι να μην υπονομευθεί ο τουριστικός κλάδος, ο οποίος παραμένει βασικός πυλώνας ανάπτυξης για τη Νότια Ευρώπη.

Για την Ελλάδα, το κριτήριο των οκτώ ετών είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό. Σε αρκετές περιφέρειες, ιδίως στην Αττική και στα νησιά, ο λόγος τιμής προς εισόδημα έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι τιμές πώλησης έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τους μισθούς. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των νοικοκυριών αποκλείεται από την αγορά ιδιοκτησίας και στρέφεται στο ενοίκιο, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στις τιμές ενοικίασης. Η δέσμη μέτρων, επομένως, δεν αφορά μόνο την ιδιοκτησία αλλά και τη συνολική ισορροπία της στεγαστικής αγοράς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το όριο των οκτώ ετών διαθέσιμου εισοδήματος αποτελεί δείκτη προσιτότητας, όχι δεσμευτικό κανόνα για τις εθνικές πολιτικές.
• Η δέσμη συνδυάζει μέτρα για την προσφορά κατοικιών, τη χρηματοδότηση νοικοκυριών και τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
• Στην Ελλάδα η πίεση εντοπίζεται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές, όπου οι τιμές απομακρύνονται από τα εισοδήματα.

Γιατί έχει σημασία: Η πρωτοβουλία της Επιτροπής σηματοδοτεί ότι η στέγη παύει να αντιμετωπίζεται ως αμιγώς εθνικό ζήτημα και εντάσσεται στην ευρωπαϊκή ατζέντα κοινωνικής συνοχής. Αν το κριτήριο των οκτώ ετών υιοθετηθεί ευρέως ως εργαλείο αξιολόγησης, θα ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις να παρέμβουν πιο αποτελεσματικά, ενώ παράλληλα θα αναδείξει τις διαρθρωτικές ανισότητες μεταξύ περιφερειών. Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η μετατροπή των δεικτών σε πολιτικές που θα κάνουν τη στέγη ξανά προσιτή για τις νεότερες γενιές.