Η κανονικοποίηση της ακροδεξιάς βίας | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η επίθεση στην Ελευσίνα, με δράστες που φέρεται να συνδέονται με τον βίαιο ακροδεξιό χώρο, δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά την πιο πρόσφατη εκδήλωση μιας διαχρονικά ακανθώδους σχέσης ανάμεσα στην ελληνική κοινωνία και την ακροδεξιά βία. Το ερώτημα που επανέρχεται με κάθε νέο χτύπημα δεν είναι πλέον αν υπάρχει ακροδεξιός εξτρεμισμός, αλλά γιατί η δημόσια συζήτηση τον αντιμετωπίζει κάθε φορά ως έκπληξη.

Η κανονικοποίηση της ακροδεξιάς βίας δεν συντελείται μόνο μέσα από τις πράξεις των δραστών. Συντελείται κυρίως μέσα από τον τρόπο με τον οποίο η δημόσια σφαίρα τις ερμηνεύει. Όταν ένα βίαιο περιστατικό περιγράφεται ως «μεμονωμένο», «τυχαίο» ή «αποτέλεσμα κοινωνικής έντασης», αποσπάται από το ιδεολογικό του πλαίσιο και μετατρέπεται σε ατύχημα. Η αποσύνδεση αυτή λειτουργεί ως άμυνα: επιτρέπει στην κοινωνία να μην αναγνωρίζει ότι υπάρχει οργανωμένος χώρος που παράγει βία με πολιτικά κίνητρα και σταθερή στόχευση.

Τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν ένα μοτίβο. Επιθέσεις σε μετανάστες, σε αντιφασίστες, σε μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και σε αριστερούς ακτιβιστές δεν προκύπτουν από το πουθενά. Προκύπτουν από δίκτυα που καλλιεργούν εχθρότητα, οργανώνονται μέσα από κλειστές ομάδες και αξιοποιούν την ανοχή ή την αμηχανία των θεσμών. Η αστυνομική και δικαστική αντιμετώπιση συχνά καθυστερεί, ενώ η πολιτική καταδίκη περιορίζεται σε δηλώσεις χωρίς συνέχεια. Έτσι, η βία δεν τιμωρείται απλώς ανεπαρκώς· νομιμοποιείται σιωπηρά ως κάτι που «κάπως δικαιολογείται» ή «δεν είναι τόσο σοβαρό».

Το πιο επικίνδυνο στάδιο της κανονικοποίησης δεν είναι η αύξηση των επιθέσεων. Είναι η κόπωση της κοινής γνώμης. Όταν τα περιστατικά πληθαίνουν και η αντίδραση γίνεται τυποποιημένη, η ακροδεξιά βία μετατρέπεται σε θόρυβο υποβάθρου. Παύει να προκαλεί σοκ και αρχίζει να θεωρείται μέρος της καθημερινότητας. Αυτή η ανοχή είναι το πραγματικό κέρδος για τους δράστες, ανεξάρτητα από το αν συλλαμβάνονται ή όχι.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η σύνδεση δραστών με τον βίαιο ακροδεξιό χώρο δεν είναι λεπτομέρεια· καθορίζει αν το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως πολιτικό έγκλημα ή ως απλή οπαδική ή τυχαία σύγκρουση.
• Η καθυστέρηση στη δικαστική διερεύνηση και η έλλειψη θεσμικής συνέχειας ενισχύουν την αίσθηση ατιμωρησίας και λειτουργούν ως πρόσκληση για νέες επιθέσεις.
• Η δημόσια συζήτηση οφείλει να σταματήσει να αναπαράγει τον χαρακτηρισμό «μεμονωμένο περιστατικό», γιατί έτσι ακυρώνεται η αναγνώριση του οργανωμένου χαρακτήρα της ακροδεξιάς βίας.

Γιατί έχει σημασία: Η Ελευσίνα δεν είναι μια απομονωμένη είδηση. Είναι δείκτης μιας πορείας όπου η ακροδεξιά βία μετατρέπεται από εξαίρεση σε συνήθεια, και η κοινωνία από θύμα σε θεατή. Η ουσιαστική απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στην καταστολή, αλλά στην άρνηση να αποδεχτούμε την κανονικότητα της βίας ως αναπόφευκτη.