Το Ισραήλ καλεί σε μποϊκοτάζ της επετείου του Ντέρμπαν στον ΟΗΕ: «Τοξική κληρονομιά» λέει ο Ντανόν

Lead: Σε μια κίνηση που αναζωπυρώνει τις βαθιές διχαστικές γραμμές γύρω από τη Διάσκεψη του Ντέρμπαν, το Ισραήλ απηύθυνε έκκληση για μποϊκοτάζ της επετειακής εκδήλωσης των 25 χρόνων από τη Διακήρυξη, που έχει προγραμματιστεί για τις 28 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο πρέσβης Ντανόν χαρακτήρισε τη διαδικασία «τοξική κληρονομιά», θέτοντας εκ νέου στο τραπέζι το ερώτημα κατά πόσο ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών παραμένει χώρος ισότιμου διαλόγου ή πεδίο αντιπαράθεσης με πολιτικά φορτισμένες ατζέντες.

Η Διακήρυξη του Ντέρμπαν του 2001 υπήρξε ιστορικά σημείο τριβής. Ενώ αρχικά προοριζόταν να αντιμετωπίσει τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις και τη ξενοφοβία, κατέληξε να σκιάζεται από έντονες αντιπαραθέσεις γύρω από τη Μέση Ανατολή και τον αντισημιτισμό. Το Ισραήλ και οι σύμμαχοί του αποχώρησαν τότε από τη διαδικασία, καταγγέλλοντας στοχοποίηση, ενώ οι διοργανωτές επέμεναν ότι το τελικό κείμενο δεν στρεφόταν κατά συγκεκριμένου κράτους. Σήμερα, η επέτειος επιστρέφει σε ένα διεθνές περιβάλλον ακόμη πιο πολωμένο, με τον πόλεμο στη Γάζα να έχει εντείνει τις αντιπαραθέσεις και να καθιστά κάθε σχετική συζήτηση εξαιρετικά ευαίσθητη.

Η στάση του Ισραήλ δεν είναι μεμονωμένη. Αντανακλά μια ευρύτερη στρατηγική απονομιμοποίησης διαδικασιών που θεωρεί προκατειλημμένες, ενώ ταυτόχρονα ασκεί πίεση σε συμμαχικές χώρες να απέχουν. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: ένα μποϊκοτάζ αποδυναμώνει ή ενισχύει τη θέση όσων επικρίνουν το Ισραήλ; Κριτικοί υποστηρίζουν ότι η αποχή αφήνει το πεδίο ελεύθερο σε αφηγήματα που το Ισραήλ θεωρεί εχθρικά, ενώ υποστηρικτές της απόφασης εκτιμούν ότι η συμμετοχή θα νομιμοποιούσε μια διαδικασία που έχει χάσει την αξιοπιστία της. Παράλληλα, η εκδήλωση στη Νέα Υόρκη λειτουργεί ως βαρόμετρο για τη συνοχή του ΟΗΕ, καθώς οι χώρες καλούνται να επιλέξουν πλευρά σε ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και το μέλλον της πολυμερούς διπλωματίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η επετειακή εκδήλωση για τα 25 χρόνια από τη Διακήρυξη του Ντέρμπαν θα πραγματοποιηθεί στις 28 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
• Ο Ισραηλινός πρέσβης Ντανόν χαρακτήρισε τη διαδικασία «τοξική κληρονομιά» και κάλεσε σε μποϊκοτάζ, επαναφέροντας τις κατηγορίες περί στοχοποίησης της χώρας.
• Η Διακήρυξη του 2001 είχε προκαλέσει αποχώρηση του Ισραήλ και συμμαχικών αντιπροσωπειών, λόγω αντιπαραθέσεων γύρω από τη Μέση Ανατολή και τον αντισημιτισμό.

Γιατί έχει σημασία: Η κόντρα γύρω από το Ντέρμπαν δεν αφορά μόνο μια επέτειο. Αποτελεί καθρέφτη των βαθύτερων ρηγμάτων εντός του ΟΗΕ και της διεθνούς κοινότητας, όπου ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων διασταυρώνονται με γεωπολιτικά συμφέροντα. Το αν η εκδήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου προσελκύσει ευρεία συμμετοχή ή μετατραπεί σε σύμβολο απομόνωσης θα δείξει ποια κατεύθυνση παίρνει η πολυμερής διπλωματία σε μια εποχή έντονης πόλωσης.