Πωλ Κρούγκμαν για τη γαλλική οικονομία: «Η Γαλλία, ίσως είναι “πολύ μεγάλη σε ηλικία, για να σωθεί”»

Lead: Ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν προειδοποιεί ότι η γαλλική οικονομία ενδέχεται να βρίσκεται σε τέτοιο σημείο δημοσιονομικής και πολιτικής εξάντλησης, που ακόμη και τα πιο φιλόδοξα σχέδια διάσωσης να μοιάζουν ανεπαρκή. Με αφορμή τις πρόσφατες αναταράξεις στις αγορές και την πολιτική αστάθεια στο Παρίσι, ο Κρούγκμαν έγραψε ότι «είναι πολύ εύκολο να περιγράψει κανείς ένα εξαιρετικά δυσμενές σενάριο κρίσης στη Γαλλία, το οποίο θα προκαλούσε βαθιές διαιρέσεις στην Ευρώπη».

Η δήλωση του Κρούγκμαν δεν αποτελεί απλή ρητορική υπερβολή. Η Γαλλία αντιμετωπίζει ένα εκρηκτικό μείγμα υψηλού δημόσιου χρέους, που ξεπερνά το 110% του ΑΕΠ, ελλειμμάτων που παραβιάζουν συστηματικά τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μια πολιτική σκηνή κατακερματισμένη σε τρία ασύμβατα μπλοκ: την κεντρώα συμμαχία του προέδρου Μακρόν, τη ριζοσπαστική αριστερά και την ακροδεξιά. Κάθε προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής προσκρούει σε κοινωνικές αντιδράσεις, ενώ η απουσία σταθερής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας καθιστά σχεδόν αδύνατη τη λήψη αντιδημοφιλών μέτρων. Ο Κρούγκμαν επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά θεσμικό: το γαλλικό πολιτικό σύστημα, σχεδιασμένο για έναν διπολικό κόσμο, αδυνατεί να διαχειριστεί τον πολυκομματικό κατακερματισμό. Σε αντίθεση με την Ελλάδα της προηγούμενης δεκαετίας, όπου οι θεσμοί της ΕΕ και το ΔΝΤ επέβαλαν ένα σαφές πρόγραμμα διάσωσης, η Γαλλία είναι πολύ μεγάλη οικονομία για να «διασωθεί» με τους ίδιους όρους. Ένα γαλλικό «Grexit» ή μια άτακτη χρεοκοπία θα συμπαρέσυρε τις τράπεζες της ευρωζώνης, θα έθετε σε δοκιμασία τον μηχανισμό ESM και θα έφερνε στο προσκήνιο το ενδεχόμενο διάλυσης της νομισματικής ένωσης. Ο Κρούγκμαν, γνωστός για τις κεϋνσιανές του θέσεις, δεν προτείνει λιτότητα αλλά μια γενναία αναδιανομή μέσω φορολόγησης του πλούτου και ευρωπαϊκών επενδύσεων. Ωστόσο, παραδέχεται ότι ακόμη και αυτή η λύση απαιτεί πολιτική βούληση που σήμερα απουσιάζει.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Κρούγκμαν προειδοποιεί για ένα «εξαιρετικά δυσμενές σενάριο» κρίσης στη Γαλλία, με βαθιές διαιρέσεις στην Ευρώπη.
• Το γαλλικό δημόσιο χρέος ξεπερνά το 110% του ΑΕΠ και το έλλειμμα παραβιάζει τους κανόνες της ΕΕ, ενώ η πολιτική αστάθεια εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις.
• Η Γαλλία είναι πολύ μεγάλη για να διασωθεί όπως η Ελλάδα, γεγονός που καθιστά ένα ενδεχόμενο κραχ συστημικό κίνδυνο για ολόκληρη την ευρωζώνη.

Γιατί έχει σημασία: Η προειδοποίηση Κρούγκμαν δεν αφορά μόνο τη Γαλλία. Αν η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης οδηγηθεί σε κρίση χρέους και πολιτική παράλυση, οι συνέπειες θα είναι πολλαπλάσιες από εκείνες της ελληνικής κρίσης. Η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με το δίλημμα είτε να επιβάλει μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική πειθαρχία στο Παρίσι, είτε να αποδεχθεί μια χαλαρότερη δημοσιονομική ένωση. Σε κάθε περίπτωση, το «γαλλικό πρόβλημα» θα καθορίσει την επόμενη δεκαετία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.