ΗΠΑ και Ιράν ετοιμάζονται για χωριστές συνομιλίες με διαμεσολαβητές | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να ανοίγουν ένα διακριτικό κανάλι επικοινωνίας μέσω διαμεσολαβητών. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, διαμεσολαβητές από το Κατάρ αναμένεται να πραγματοποιήσουν σήμερα ή αύριο Τρίτη χωριστές συνομιλίες με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στη Νέα Υόρκη, αλλά και με την αμερικανική πλευρά. Η κίνηση αυτή, αν και δεν συνιστά άμεση διαπραγμάτευση, αποτελεί ένδειξη ότι και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοιχτούς δίαυλους, την ώρα που οι περιφερειακές εξελίξεις καθιστούν κάθε λάθος υπολογισμό εξαιρετικά επικίνδυνο.

Η επιλογή του Κατάρ ως διαμεσολαβητή δεν είναι τυχαία. Η Ντόχα έχει αποδείξει κατ’ επανάληψη την ικανότητά της να λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, έχοντας φιλοξενήσει στο παρελθόν έμμεσες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα και για την ανταλλαγή κρατουμένων. Παράλληλα, η παρουσία του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προσφέρει ένα πρόσφορο διπλωματικό περιβάλλον. Οι χωριστές συναντήσεις με τους διαμεσολαβητές λειτουργούν ως μηχανισμός μετάδοσης μηνυμάτων, αποφεύγοντας την πολιτικά δύσκολη εικόνα μιας απευθείας συνάντησης. Αυτό επιτρέπει και στις δύο πλευρές να διατηρήσουν τα προσχήματα σκληρής στάσης έναντι των εσωτερικών τους ακροατηρίων, ενώ ταυτόχρονα διερευνούν τα περιθώρια αποκλιμάκωσης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι βρίσκεται στο τραπέζι. Σύμφωνα με αναλυτές, οι συζητήσεις ενδέχεται να επικεντρωθούν σε τρία βασικά ζητήματα: την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης με τους συμμάχους του Ιράν στην περιοχή, τη διαχείριση των πυρηνικών δραστηριοτήτων της Τεχεράνης και την τύχη των Αμερικανών κρατουμένων στο Ιράν. Ωστόσο, οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλές. Η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οποιαδήποτε συζήτηση δεν αποτελεί επιστροφή στη συμφωνία του 2015, ενώ η Τεχεράνη ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα υποστεί νέες κυρώσεις. Οι χωριστές συνομιλίες, επομένως, είναι περισσότερο μια άσκηση διαχείρισης κρίσης παρά έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι συνομιλίες θα είναι χωριστές, με τους διαμεσολαβητές του Κατάρ να μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών και όχι να κάθονται στο ίδιο τραπέζι.
• Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, γεγονός που διευκολύνει τις επαφές.
• Το Κατάρ έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αξιόπιστος ενδιάμεσος, όπως στην ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν το 2023.

Γιατί έχει σημασία: Η πρωτοβουλία αυτή καταδεικνύει ότι, παρά τη ρητορική σύγκρουσης, οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν την ανάγκη αποφυγής ενός ανεξέλεγκτου πολέμου. Σε μια εποχή που οι συγκρούσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και την Ερυθρά Θάλασσα απειλούν να αποσταθεροποιήσουν ολόκληρη την περιοχή, η ύπαρξη έστω και έμμεσου διαύλου επικοινωνίας μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη. Το αν οι χωριστές αυτές συνομιλίες θα οδηγήσουν σε κάτι ουσιαστικό μένει να φανεί, αλλά και μόνο το γεγονός ότι πραγματοποιούνται συνιστά μια σπάνια νότα ψυχραιμίας σε ένα εξαιρετικά τεταμένο σκηνικό.