Βουλευτικές εκλογές στη Σουηδία: Η ακροδεξιά έχασε έδαφος, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη

Lead: Σε μια εποχή όπου η άνοδος της ακροδεξιάς μοιάζει αναπόφευκτη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η Σουηδία αποτελεί την εντυπωσιακή εξαίρεση. Στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, το ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών (Sverigedemokraterna) κατέγραψε την πρώτη του εκλογική υποχώρηση από το 2010, χάνοντας τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2022 και πέφτοντας από το 20,5% στο 17,6%. Το αποτέλεσμα αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την τάση ενίσχυσης των εθνικιστικών και αντιμεταναστευτικών κομμάτων σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία.

Η κάμψη του ακροδεξιού ποσοστού στη Σουηδία δεν είναι τυχαία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στρατηγική των παραδοσιακών δεξιών κομμάτων να υιοθετήσουν σκληρότερες θέσεις στο μεταναστευτικό στέρησε από τους Σουηδούς Δημοκράτες το βασικό τους αφήγημα. Παράλληλα, η κυβερνητική συμμετοχή τους στη στήριξη της κεντροδεξιάς συμμαχίας από το 2022 φαίνεται να λειτούργησε φθοροποιητικά: η επαφή με την εξουσία απομυθοποίησε το κόμμα, ενώ η αδυναμία του να επιβάλει πλήρως την ατζέντα του απογοήτευσε τμήμα της βάσης του. Επιπλέον, η βελτίωση των οικονομικών δεικτών και η σταδιακή ενσωμάτωση μεταναστευτικών πληθυσμών στην αγορά εργασίας περιόρισαν την αίσθηση κρίσης που τροφοδοτεί τέτοιες πολιτικές δυνάμεις.

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι η άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι νομοτελειακή. Όταν τα κυρίαρχα κόμματα καταφέρνουν να καλύψουν το κενό διαμαρτυρίας και να προσφέρουν αξιόπιστες λύσεις, οι ψηφοφόροι επιστρέφουν σε πιο μετριοπαθείς επιλογές. Η Σουηδία, με ισχυρούς θεσμούς και παράδοση πολιτικής σταθερότητας, λειτουργεί ως δοκιμαστήριο για το κατά πόσο η ευρωπαϊκή κεντροδεξιά μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο απέναντι στην εθνικιστική πρόκληση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι Σουηδοί Δημοκράτες συγκέντρωσαν 17,6% έναντι 20,5% το 2022, καταγράφοντας την πρώτη τους πτώση από την είσοδό τους στο κοινοβούλιο το 2010.
• Η υποχώρηση αποδίδεται στην υιοθέτηση σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής από τα κυβερνώντα κόμματα και στη φθορά από τη στήριξη της κυβέρνησης.
• Η εξέλιξη διαφοροποιεί τη Σουηδία από την υπόλοιπη Ευρώπη, όπου τα ακροδεξιά κόμματα ενισχύονται σε Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ολλανδία.

Γιατί έχει σημασία: Η σουηδική περίπτωση καταρρίπτει την αντίληψη ότι η άνοδος της ακροδεξιάς είναι αναπότρεπτη. Δείχνει ότι η πολιτική των κυβερνήσεων, η στάση των παραδοσιακών κομμάτων και η κοινωνική συνοχή μπορούν να αναχαιτίσουν την εθνικιστική δυναμική. Αν το μοντέλο αυτό αποδειχθεί διατηρήσιμο, μπορεί να αποτελέσει οδηγό για την κεντροδεξιά σε όλη την Ευρώπη.