Μακρόν από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ: «Μας ντροπιάζει όλους» το «θέαμα» στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη

Lead: Στη φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Εμανουέλ Μακρόν δεν περιορίστηκε σε διπλωματικές ευγένειες. Χαρακτηρίζοντας «ντροπή για όλους μας» το «θέαμα» στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, ο Γάλλος πρόεδρος έθεσε εκ νέου στο τραπέζι τη λύση των δύο κρατών ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφάλεια του Ισραήλ, ενώ καταδίκασε απερίφραστα την κλιμάκωση της βίας από εποίκους. Η τοποθέτηση αυτή δεν είναι απλή ρητορική: σηματοδοτεί τη σταδιακή επαναφορά της Ευρώπης ως ενεργού παράγοντα σε μια σύγκρουση που κινδυνεύει να παγιώσει νέα δεδομένα στο έδαφος.

Ο Μακρόν επέλεξε το βήμα του ΟΗΕ για να ασκήσει πίεση προς δύο κατευθύνσεις. Πρώτον, προς την ισραηλινή κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι η επέκταση των οικισμών και η ατιμωρησία των ακροδεξιών εποίκων υπονομεύουν όχι μόνο την προοπτική παλαιστινιακού κράτους αλλά και τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια του Ισραήλ. Δεύτερον, προς τη διεθνή κοινότητα, υπενθυμίζοντας ότι η λύση των δύο κρατών παραμένει το μόνο ρεαλιστικό πλαίσιο ειρήνης, παρά τη συστηματική της περιθωριοποίηση τα τελευταία χρόνια. Η αναφορά του στη βία των εποίκων έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Δυτική Όχθη βρίσκεται σε κατάσταση παρατεταμένης ανάφλεξης, με επιθέσεις, εκτοπισμούς και εποικιστική επέκταση που τροφοδοτούν έναν φαύλο κύκλο αντιποίνων. Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος φαίνεται να επιχειρεί να καλύψει το κενό που αφήνει η αμερικανική πολιτική, η οποία, εν μέσω προεκλογικής περιόδου, εμφανίζεται διστακτική στην άσκηση ουσιαστικής πίεσης προς το Ισραήλ. Ωστόσο, η γαλλική πρωτοβουλία θα κριθεί από τη μετάφρασή της σε πράξη: κυρώσεις κατά βίαιων εποίκων, σαφές χρονοδιάγραμμα για πολιτική διαδικασία και συντονισμός με αραβικές χώρες που διατηρούν δίαυλο με τη Χαμάς. Χωρίς αυτά, η ομιλία κινδυνεύει να μείνει στα επίπεδα συμβολισμού.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Μακρόν χαρακτήρισε «ντροπή για όλους μας» την κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, συνδέοντας άμεσα την ασφάλεια του Ισραήλ με τη λύση των δύο κρατών.
• Καταδίκασε την έξαρση βίας των εποίκων, θέτοντας έμμεσα ζήτημα λογοδοσίας για την ισραηλινή κυβέρνηση.
• Η τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο αμερικανικής διστακτικότητας, αφήνοντας στη Γαλλία ρόλο ευρωπαϊκού καταλύτη στις διπλωματικές εξελίξεις.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση Μακρόν δεν αλλάζει από μόνη της την κατάσταση στο έδαφος, αλλά επαναφέρει στο προσκήνιο μια πολιτική λύση που πολλοί είχαν θεωρήσει νεκρή. Αν η Ευρώπη μετατρέψει τη ρητορική σε συγκεκριμένες πιέσεις και κυρώσεις, μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία στη Μέση Ανατολή. Αν όχι, θα επιβεβαιώσει ότι οι διακηρύξεις στα διεθνή φόρουμ παραμένουν κενές λέξεων, την ώρα που οι άμαχοι πληρώνουν το τίμημα.