ΥΠΕΞ κατά Φιντάν: Μονομερείς και νομικά αβάσιμοι οι ισχυρισμοί – Απειλή είναι το τουρκικό casus belli

Lead: Σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στα ελληνοτουρκικά, το Υπουργείο Εξωτερικών απάντησε με σαφήνεια και αποφασιστικότητα στις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς του «μονομερείς και νομικά αβάσιμους». Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική κυρίαρχα και ανεξάρτητα, απορρίπτοντας κατηγορηματικά οποιαδήποτε υπονοούμενη εργαλειοποίησή της από τρίτους. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η πραγματική απειλή για την ειρήνη στην περιοχή δεν είναι οι ελληνικές θέσεις, αλλά η διατήρηση του τουρκικού casus belli – μιας αναχρονιστικής απειλής πολέμου που παραμένει ενεργή εδώ και δεκαετίες.

Η τουρκική πλευρά, διά στόματος του επικεφαλής της διπλωματίας της, φέρεται να επανέφερε στο προσκήνιο αφηγήματα περί «δήθεν εργαλειοποίησης της Ελλάδας» από ξένες δυνάμεις, επιχειρώντας να μεταθέσει τις ευθύνες για την περιφερειακή αστάθεια. Ωστόσο, η απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ ήταν άμεση και στοχευμένη: η Ελλάδα δεν λειτουργεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο κανενός, αλλά ως ανεξάρτητο κράτος με δική του στρατηγική και δικές του συμμαχίες. Η αναφορά στο casus belli – που η Τουρκία διατηρεί από το 1995, απειλώντας με πόλεμο εάν η Ελλάδα ασκήσει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα 12 ναυτικά μίλια – αποτελεί κεντρικό σημείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας. Πρόκειται για μια απειλή που αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία η Τουρκία δεν έχει υπογράψει. Η Αθήνα, με τη στάση της, επιχειρεί να αναδείξει τη θεμελιώδη ασυμμετρία: από τη μια πλευρά, μια Ελλάδα που επικαλείται το διεθνές δίκαιο και τον διάλογο· από την άλλη, μια Τουρκία που διατηρεί απειλές πολέμου και προκλητικές διεκδικήσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το ελληνικό ΥΠΕΞ απέρριψε ως νομικά αβάσιμους τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί εργαλειοποίησης της Ελλάδας, τονίζοντας την ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική της χώρας.
• Η Αθήνα χαρακτηρίζει το τουρκικό casus belli ως την κύρια απειλή για την ειρήνη, καθώς συνιστά διαρκή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
• Η ελληνική θέση εδράζεται στην UNCLOS και στο δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων, το οποίο η Τουρκία αμφισβητεί με απειλές πολέμου από το 1995.

Γιατί έχει σημασία: Η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι απλώς μια ακόμη λεκτική ανταλλαγή πυρών. Αποτυπώνει τη διαχρονική προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει μια αναθεωρητική ατζέντα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χρησιμοποιώντας την απειλή βίας ως εργαλείο άσκησης πολιτικής. Η ελληνική απάντηση, στηριγμένη στο διεθνές δίκαιο και στη σύμπραξη με συμμάχους, αναδεικνύει ότι η σταθερότητα στην περιοχή περνά μέσα από τον σεβασμό των κανόνων και όχι από μονομερείς διεκδικήσεις. Σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται, η Ελλάδα στέλνει το μήνυμα ότι δεν πρόκειται να υποκύψει σε εκβιασμούς, ούτε να αποδεχθεί τετελεσμένα. Η υπεράσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει αδιαπραγμάτευτη, με τη διπλωματία να αποτελεί το πρώτο και κύριο μέσο, αλλά όχι το μόνο.