Δημητρακόπουλος: «Ο Νίκος Καρβέλας δεν μπορεί να απαγορεύσει στην Άννα Βίσση να ερμηνεύει τα τραγούδια του»

Lead: Σε ανοιχτή αντιπαράθεση για τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιών του Νίκου Καρβέλα βρίσκονται οι δύο πλευρές, με τον δικηγόρο της Άννας Βίσση, Μιχάλη Δημητρακόπουλο, να ξεκαθαρίζει ότι ο συνθέτης δεν έχει τη νομική δυνατότητα να απαγορεύσει στην τραγουδίστρια να ερμηνεύει ζωντανά τα τραγούδια που ο ίδιος έγραψε για εκείνη. Η δήλωση έρχεται ως απάντηση στις θέσεις που διατύπωσε η πλευρά του Καρβέλα για τα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης, κλιμακώνοντας μια κόντρα που έχει τις ρίζες της στην προσωπική και καλλιτεχνική τους σχέση δεκαετιών.

Σύμφωνα με τον Δημητρακόπουλο, το ζήτημα δεν είναι ζήτημα προσωπικής βούλησης αλλά καθαρά νομικό. Στην ελληνική έννομη τάξη, τα δικαιώματα του δημιουργού ενός μουσικού έργου διακρίνονται σε ηθικά και περιουσιακά. Το ηθικό δικαίωμα προστατεύει την προσωπική σχέση του δημιουργού με το έργο του και δεν μεταβιβάζεται, ωστόσο δεν του παρέχει απόλυτο έλεγχο επί κάθε δημόσιας εκτέλεσης. Τα περιουσιακά δικαιώματα, από την άλλη, ασκούνται μέσω οργανισμών συλλογικής διαχείρισης, όπως η ΑΕΠΙ και πλέον η ΕΔΕΜ, οι οποίοι εισπράττουν τα σχετικά δικαιώματα για λογαριασμό των δημιουργών. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένας ερμηνευτής μπορεί να εκτελέσει δημόσια ένα τραγούδι εφόσον καταβληθούν τα προβλεπόμενα δικαιώματα, χωρίς να απαιτείται η προσωπική συναίνεση του συνθέτη για κάθε συναυλία.

Η νομική αυτή διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς η πλευρά Καρβέλα φέρεται να επικαλείται τον έλεγχο του ρεπερτορίου του ως μέσο πίεσης στη δημόσια παρουσία της Βίσση. Ο Δημητρακόπουλος υποστηρίζει ότι μια τέτοια απαγόρευση θα συνιστούσε καταχρηστική άσκηση δικαιώματος και θα προσέκρουε τόσο στη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας όσο και στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη, εφόσον η άλλη πλευρά επιμείνει σε ενέργειες που θα εμπόδιζαν συναυλίες ή ηχογραφήσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα πνευματικά δικαιώματα ενός τραγουδιού ανήκουν στον δημιουργό, αλλά η δημόσια εκτέλεση καλύπτεται μέσω οργανισμών συλλογικής διαχείρισης, όχι μέσω προσωπικής άδειας για κάθε περίπτωση.
• Ο Νίκος Καρβέλας έχει υπογράψει μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου της Άννας Βίσση, κάτι που καθιστά τη διαμάχη τόσο νομικά όσο και συναισθηματικά φορτισμένη.
• Η πλευρά της τραγουδίστριας δεν αποκλείει δικαστική προσφυγή, εφόσον υπάρξουν ενέργειες που θα περιορίσουν την καλλιτεχνική της δραστηριότητα.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση υπερβαίνει τα όρια μιας προσωπικής διαμάχης δύο καλλιτεχνών. Αγγίζει τον πυρήνα του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική μουσική βιομηχανία και αναδεικνύει την ανάγκη για σαφείς κανόνες στη σχέση δημιουργού και ερμηνευτή. Αν επικρατήσει η λογική της προσωπικής απαγόρευσης, ανοίγει ο δρόμος για αντίστοιχες διεκδικήσεις σε βάρος ερμηνευτών που ταυτίστηκαν με έργα άλλων. Η έκβαση της κόντρας θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το ποιος τελικά ελέγχει το τραγούδι: ο δημιουργός του ή η φωνή που το έκανε γνωστό στο κοινό.