Τσουχτερά τα ενοίκια – Γιατί παραμένουν στα ύψη οι τιμές τους και τι πρέπει να αλλάξει | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Την ώρα που η αγορά ακινήτων δείχνει σημάδια σταθεροποίησης σε ορισμένες περιοχές, τα ενοίκια εξακολουθούν να ασκούν ισχυρή πίεση στα νοικοκυριά. Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, επιβεβαίωσε το προφανές: η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κρατά τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, χωρίς ορατή προοπτική αποκλιμάκωσης βραχυπρόθεσμα. Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει η στέγη, αλλά γιατί η ελληνική αγορά αδυνατεί να προσαρμοστεί.

Η βασική αιτία της ακρίβειας στα ενοίκια δεν είναι μία. Είναι ένα πλέγμα παραγόντων που τροφοδοτούν ο ένας τον άλλον. Πρώτον, η προσφορά διαμερισμάτων παραμένει δομικά περιορισμένη, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Μεγάλο μέρος του παλαιού αποθέματος είναι ενεργειακά μη αναβαθμισμένο, άρα είτε μένει εκτός αγοράς είτε ενοικιάζεται σε τιμές που δεν δικαιολογούν την ποιότητά του. Δεύτερον, η στροφή στη βραχυχρόνια μίσθωση απορρόφησε χιλιάδες κατοικίες από τη μακροχρόνια αγορά, μειώνοντας τεχνητά τα διαθέσιμα ακίνητα. Τρίτον, το κόστος κατασκευής και ανακαίνισης έχει εκτιναχθεί, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να μετακυλίουν τις αυξήσεις στα ενοίκια. Τέταρτον, η ζήτηση παραμένει ανελαστική: η στέγαση δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Όσο οι μισθοί δεν συμβαδίζουν με τις τιμές, η πίεση μεταφέρεται στον οικογενειακό προϋπολογισμό, συρρικνώνοντας την κατανάλωση και εντείνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.

Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά κίνητρα για την αύξηση της προσφοράς, όπως φορολογικές ελαφρύνσεις σε ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα και επιδοτήσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά αποδίδουν μακροπρόθεσμα. Χωρίς παράλληλη ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και χωρίς ουσιαστική αύξηση του εισοδήματος, το πρόβλημα θα αναπαράγεται. Το ζητούμενο δεν είναι η τεχνητή συγκράτηση των τιμών, αλλά η αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγορά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης παραμένει η κύρια αιτία των υψηλών ενοικίων, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ.
• Η βραχυχρόνια μίσθωση και το υψηλό κόστος ανακαίνισης περιορίζουν τα διαθέσιμα μακροχρόνια ακίνητα.
• Χωρίς αύξηση εισοδημάτων και κίνητρα για προσφορά, η αποκλιμάκωση δεν είναι ορατή βραχυπρόθεσμα.

Γιατί έχει σημασία: Η στέγαση είναι ο μεγαλύτερος μηνιαίος λογαριασμός για τα περισσότερα νοικοκυριά. Όταν τα ενοίκια παραμένουν τσουχτερά, η αγοραστική δύναμη συμπιέζεται, η αποταμίευση εξαφανίζεται και η κοινωνική κινητικότητα παγιδεύεται. Η συζήτηση για τα ενοίκια δεν αφορά μόνο την οικονομία, αφορά την καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών. Όσο η αγορά δεν διορθώνεται, το στεγαστικό θα παραμένει ένα από τα πιο καυτά ζητήματα της δημόσιας ατζέντας.