Η παγίδα του Θουκυδίδη: Μπορούν πράγματι να την αποφύγουν ΗΠΑ και Κίνα; | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Πριν από 2.500 χρόνια, η ανερχόμενη Αθήνα και η κυρίαρχη Σπάρτη οδηγήθηκαν στον καταστροφικό Πελοποννησιακό Πόλεμο. Σήμερα, το ίδιο δίλημμα επανέρχεται με πρωταγωνιστές την Κίνα και τις ΗΠΑ. Ο Σι Τζινπίνγκ δηλώνει ότι η σύγκρουση δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά η ιστορία προειδοποιεί: όταν μια αναδυόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυρίαρχη, ο κίνδυνος πολέμου αυξάνεται επικίνδυνα.

Η «παγίδα του Θουκυδίδη», όρος που καθιέρωσε ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Γκράχαμ Άλισον, περιγράφει την τάση της ιστορίας να παράγει συγκρούσεις όταν η ισορροπία ισχύος μεταβάλλεται. Σε 16 ιστορικές περιπτώσεις τα τελευταία 500 χρόνια, οι 12 κατέληξαν σε πόλεμο. Η Ουάσιγκτον βλέπει την οικονομική και τεχνολογική άνοδο του Πεκίνου ως απειλή για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία της. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, θεωρεί την αμερικανική πίεση προσπάθεια εγκλωβισμού του. Η αντιπαράθεση εκδηλώνεται σε εμπόριο, ημιαγωγούς, Ταϊβάν και Νότια Σινική Θάλασσα. Ωστόσο, οι δύο οικονομίες παραμένουν βαθιά αλληλένδετες. Ο πόλεμος θα ήταν καταστροφικός για όλους, γι’ αυτό και οι δύο πλευρές επιδιώκουν διαύλους επικοινωνίας, όπως οι πρόσφατες συναντήσεις κορυφής. Η αποφυγή της παγίδας απαιτεί ψυχραιμία, διπλωματία και αμοιβαίες υποχωρήσεις, κάτι που η ιστορία δείχνει ότι σπάνια επιτυγχάνεται.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η «παγίδα του Θουκυδίδη» βασίζεται στην αφήγηση του αρχαίου ιστορικού για τον φόβο της Σπάρτης απέναντι στην άνοδο της Αθήνας.
• Οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιπροσωπεύουν σήμερα το 40% της παγκόσμιας οικονομίας, καθιστώντας τη σύγκρουσή τους παγκόσμιο ρίσκο.
• Ο Σι Τζινπίνγκ έχει δηλώσει ότι η συνεργασία είναι η μόνη επιλογή, αλλά οι στρατιωτικές εντάσεις στην περιοχή παραμένουν υψηλές.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας θα καθορίσει τη διεθνή τάξη για τις επόμενες δεκαετίες. Αν η ιστορία επαναληφθεί, οι συνέπειες θα είναι οδυνηρές για ολόκληρο τον πλανήτη. Η αποφυγή της παγίδας δεν είναι απλώς ζήτημα πολιτικής βούλησης, αλλά επιτακτική ανάγκη επιβίωσης.