Οταν το πρόβλημα γίνεται επιτέλους ορατό | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: «Φίλε Batman», μου λέει γνωστός γιατρός, κάτοικος προαστίου, μορφωμένος, πολυδιάστατος και πολυταξιδεμένος. Η φράση αυτή, φαινομενικά αθώα, κρύβει μια βαθύτερη αλήθεια για τον τρόπο που η κοινωνία μας αντιμετωπίζει τα προβλήματα: συχνά τα αγνοούμε μέχρι να γίνουν τόσο ορατά που δεν μπορούμε πια να τα προσπεράσουμε. Το «πρόβλημα» εδώ δεν είναι άλλο από την ψυχική υγεία, μια κρίση που σιγοβράζει στα σπίτια, στα γραφεία και στις γειτονιές μας, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να εκραγεί.

Η αναφορά στον Batman δεν είναι τυχαία. Υποδηλώνει έναν ήρωα που καλείται να λύσει προβλήματα που η ίδια η κοινωνία δημιουργεί. Ο γιατρός, ως εκπρόσωπος μιας επιστημονικής και κοινωνικά ευαισθητοποιημένης τάξης, χρησιμοποιεί τον χιουμοριστικό τόνο για να μιλήσει για κάτι σοβαρό: την αδυναμία μας να δούμε το προφανές. Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, οι δείκτες άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονιών έχουν αυξηθεί ραγδαία, ειδικά μετά την οικονομική κρίση και την πανδημία. Ωστόσο, οι δομές ψυχικής υγείας παραμένουν υποστελεχωμένες, ενώ το στίγμα γύρω από την αναζήτηση βοήθειας εξακολουθεί να αποτρέπει πολλούς από το να μιλήσουν.

Το «πρόβλημα» γίνεται ορατό όταν χτυπά την πόρτα μας. Οταν ο γείτονας, ο συνάδελφος, ο φίλος καταρρέει. Τότε, ξαφνικά, όλοι θυμούνται ότι υπάρχει κρίση. Οι γιατροί, οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί προειδοποιούν εδώ και χρόνια. Ομως, η πολιτεία αντιδρά εκ των υστέρων, με αποσπασματικά μέτρα και υποσχέσεις που σπάνια υλοποιούνται. Η φράση «Φίλε Batman» αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη διάσταση: την ανάγκη για έναν σωτήρα, τη στιγμή που η συλλογική ευθύνη έχει εγκαταλειφθεί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Στην Ελλάδα, περισσότεροι από 1 στους 4 ενήλικες εμφανίζουν συμπτώματα ψυχικής διαταραχής, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες.
• Οι δημόσιες δομές ψυχικής υγείας καλύπτουν μόλις το 30% των αναγκών, με μεγάλες αναμονές και ελλείψεις προσωπικού.
• Το στίγμα παραμένει ο μεγαλύτερος ανασταλτικός παράγοντας για την αναζήτηση βοήθειας, ιδίως σε μικρότερες κοινωνίες.

Γιατί έχει σημασία: Η αναγνώριση ενός προβλήματος είναι το πρώτο βήμα για τη λύση του. Οταν η ψυχική υγεία γίνεται επιτέλους ορατή, δεν αρκεί η καταγραφή της. Απαιτείται πολιτική βούληση, επένδυση σε προληπτικές δομές και αλλαγή νοοτροπίας. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να περιμένουμε τον Batman, την ώρα που η πραγματική ανάγκη είναι η συλλογική μας αφύπνιση.