«Μέτωπο» πίεσης στις Βρυξέλλες από Ιταλία, Δανία και Πολωνία για αντιμετώπιση του μεταναστευτικού

Lead: Η μεταναστευτική πολιτική επιστρέφει δυναμικά στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας, καθώς Ιταλία, Δανία και Πολωνία συγκροτούν ένα άτυπο αλλά σαφές «μέτωπο» πίεσης προς τις Βρυξέλλες, ζητώντας μια αισθητά αυστηρότερη γραμμή απέναντι στις μεταναστευτικές ροές. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση αναδιαμόρφωσης της ευρωπαϊκής πολιτικής στο ζήτημα, με άμεσες επιπτώσεις τόσο στη λειτουργία του συστήματος ασύλου όσο και στις σχέσεις των κρατών-μελών μεταξύ τους.

Οι τρεις χώρες, παρά τις διαφορετικές τους αφετηρίες, συγκλίνουν σε ένα κοινό αίτημα: τη μετατόπιση του βάρους της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών από την υποδοχή και την κατανομή, προς την αποτροπή και τον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα. Η Ιταλία, ως κύρια πύλη εισόδου μέσω της Μεσογείου, πιέζει για μεγαλύτερη αλληλεγγύη από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, αλλά με όρους που δεν μεταφράζονται σε υποχρεωτική μετεγκατάσταση. Η Δανία, με ήδη από τις πιο περιοριστικές πολιτικές στην Ευρώπη, επιδιώκει τη θεσμοθέτηση εξωτερικών κέντρων υποδοχής και την ενίσχυση των επιστροφών. Η Πολωνία, από την πλευρά της, προτάσσει την προστασία των συνόρων της και αντιτίθεται σθεναρά σε οποιοδήποτε σύστημα κατανομής βαρών που θα μπορούσε να της επιβάλει υποχρεώσεις.

Το «μέτωπο» αυτό ασκεί πίεση σε μια συγκυρία όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να προωθήσει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο βρίσκεται σε κρίσιμη φάση διαπραγμάτευσης. Οι τρεις χώρες επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την πολιτική συγκυρία, ενόψει και των ευρωπαϊκών εκλογών, για να μετατοπίσουν τη συζήτηση προς πιο σκληρές θέσεις. Η στρατηγική τους βασίζεται στη δημιουργία ενός μπλοκ αρκετά ισχυρού ώστε να επηρεάσει την τελική ισορροπία στο Συμβούλιο, όπου οι αποφάσεις απαιτούν ευρύτερες συναινέσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ιταλία, η Δανία και η Πολωνία συντονίζουν τις θέσεις τους για αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, χωρίς ωστόσο να ταυτίζονται πλήρως ως προς τα μέσα.
• Η πίεση ασκείται σε κρίσιμη φάση για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε εξέλιξη.
• Το άτυπο αυτό μπλοκ επιδιώκει να επηρεάσει την ατζέντα ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών, ενισχύοντας το πολιτικό βάρος των πιο περιοριστικών προσεγγίσεων.

Γιατί έχει σημασία: Η συγκρότηση αυτού του «μετώπου» δεν αφορά μόνο τη μεταναστευτική πολιτική, αλλά και την ίδια τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν οι πιέσεις καρποφορήσουν, θα σηματοδοτήσουν μια στροφή προς την ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας στον έλεγχο των συνόρων, εις βάρος της κοινοτικής αλληλεγγύης. Αυτό θα έχει άμεσες συνέπειες στη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, στις σχέσεις με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, αλλά και στο εσωτερικό πολιτικό τοπίο των κρατών-μελών. Η έκβαση αυτής της διαπραγμάτευσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πρόσωπο της Ευρώπης για την επόμενη δεκαετία.