Η Γαλλία ζητά την επιβολή νέων φόρων σε ολόκληρη την ΕΕ με στόχο έδοσα πάνω από 60 δισεκ. ευρώ

Lead: Το Παρίσι ανεβάζει τους τόνους στις Βρυξέλλες, θέτοντας επί τάπητος ένα φιλόδοξο και εξαιρετικά ευαίσθητο αίτημα: την επιβολή νέων ευρωπαϊκών φόρων που θα αποφέρουν άνω των 60 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης (2028-2034). Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, έρχεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τον τρόπο χρηματοδότησης των κοινών πολιτικών, σε μια περίοδο όπου τα κράτη-μέλη αναζητούν απεγνωσμένα πόρους για την άμυνα, την πράσινη μετάβαση και την ανταγωνιστικότητα.

Η γαλλική πρόταση δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Αποτελεί συνέχεια της πάγιας στρατηγικής του Παρισιού για βαθύτερη δημοσιονομική ολοκλήρωση, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τις εθνικές εισφορές των κρατών-μελών. Ωστόσο, το αίτημα για «νέους ιδίους πόρους» συναντά ισχυρές αντιστάσεις, κυρίως από το στρατόπεδο των λεγόμενων «frugal» χωρών, όπως η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σουηδία, οι οποίες βλέπουν κάθε συζήτηση περί φορολογίας ως προάγγελο μεγαλύτερης μεταφοράς πόρων από τα εθνικά ταμεία προς τα ευρωπαϊκά. Η γαλλική κυβέρνηση, ενόψει της διαπραγμάτευσης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, επιχειρεί να θέσει το πλαίσιο της συζήτησης: όχι μόνο «πόσα χρήματα χρειαζόμαστε», αλλά «από πού θα προέλθουν».

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ποια θα μπορούσαν να είναι αυτά τα νέα φορολογικά μέτρα. Στο τραπέζι βρίσκονται ήδη ιδέες που έχουν συζητηθεί στο παρελθόν, όπως ένας φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, ένας φόρος επί των κερδών των πολυεθνικών κολοσσών του τεχνολογικού τομέα ή ακόμη και ένας μηχανισμός που συνδέεται με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα (CBAM). Το Παρίσι, έχοντας ηγετικό ρόλο στην ευρωπαϊκή σκηνή, φαίνεται να ποντάρει στην ανάγκη για στρατηγική αυτονομία και στην αναζήτηση σταθερών και προβλέψιμων εσόδων, τα οποία δεν θα εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις των εθνικών προϋπολογισμών. Η πρόκληση είναι διπλή: να βρεθεί ένας φορολογικός σχεδιασμός που θα είναι πολιτικά αποδεκτός σε 27 διαφορετικές εθνικές έδρες, αλλά και οικονομικά αποτελεσματικός, χωρίς να πλήξει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ύψος του στόχου: Η Γαλλία θέτει ως σημείο αναφοράς τα 60 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ, υποδηλώνοντας ότι οι νέοι φόροι δεν θα είναι συμβολικοί, αλλά ουσιαστικοί για τη χρηματοδότηση των πολιτικών της Ένωσης.
• Οι αντιστάσεις του Βορρά: Η πρόταση αναμένεται να συναντήσει την άκαμπτη στάση των χωρών που είναι καθαροί εισφοροδότες, οι οποίες επιθυμούν περιορισμό του προϋπολογισμού και όχι διεύρυνση των φορολογικών βαρών.
• Το χρονοδιάγραμμα: Η διαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό του 2028-2034 θα ξεκινήσει επίσημα το επόμενο έτος, με την Κομισιόν να αναμένεται να καταθέσει την πρότασή της το 2025, καθιστώντας την τρέχουσα περίοδο κρίσιμη για την οριοθέτηση των θέσεων.

Γιατί έχει σημασία: Η γαλλική πρωτοβουλία δεν αφορά μόνο τα έσοδα. Αποτελεί ένα τεστ για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αν η ΕΕ καταφέρει να θεσπίσει νέους φόρους, θα έχει κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς μια ομοσπονδιακή δημοσιονομική αρχή, αποκτώντας μεγαλύτερη αυτονομία από τις εθνικές κυβερνήσεις. Αν αποτύχει, θα παραμείνει έρμαιο των δύσκολων και συχνά αδιέξοδων διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών-μελών. Το διακύβευμα, λοιπόν, ξεπερνά τα στενά δημοσιονομικά όρια και αγγίζει τον πυρήνα της πολιτικής ενοποίησης, καθώς η Ένωση καλείται να απαντήσει στο ερώτημα: με ποια χρήματα και με ποια πολιτική βούληση θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας;