Οι βιοτεχνίες της οργής | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η σχέση ανάμεσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την άνοδο της πολιτικής πόλωσης, του θυμού και, τελικά, της Ακροδεξιάς στον δυτικό κόσμο έχει τεκμηριωθεί πολλαπλώς. Πίσω από αυτή τη δυναμική δεν κρύβεται απλώς η ανθρώπινη τάση για αντιπαράθεση, αλλά μια ολόκληρη βιομηχανία που συντηρεί και εμπορευματοποιεί την οργή.

Οι αλγόριθμοι των πλατφορμών δεν είναι ουδέτεροι διαμεσολαβητές. Λειτουργούν ως μηχανές ενίσχυσης του συναισθηματικού περιεχομένου, επιβραβεύοντας ό,τι προκαλεί την πιο άμεση αντίδραση: τον θυμό, την περιφρόνηση, τον φόβο. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον όπου οι μετριοπαθείς φωνές χάνουν συστηματικά έδαφος, ενώ οι πιο ακραίες εκδοχές του δημόσιου λόγου κερδίζουν ορατότητα και εμβέλεια. Οι αφανείς και αδιαπέραστοι από τον κοινωνικό έλεγχο αλγόριθμοι δημιουργούν εκατομμύρια μικρο-κοινότητες οργής, οι οποίες λειτουργούν σαν βιοτεχνίες παραγωγής πολιτικής ταυτότητας μέσω αντιπαλότητας.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι τυχαία ούτε ακίνδυνη. Όσο περισσότερο οι χρήστες εκτίθενται σε περιεχόμενο που επιβεβαιώνει τις προκαταλήψεις τους, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να αναγνωρίσουν την πολυπλοκότητα των κοινωνικών ζητημάτων. Η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε ηθικό πόλεμο, όπου ο αντίπαλος δεν είναι απλώς διαφωνών, αλλά εχθρός. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ακροδεξιά βρίσκει πρόσφορο έδαφος: δεν χρειάζεται να πείσει για τις θέσεις της, αρκεί να καλλιεργήσει την αίσθηση ότι κάποιος άλλος φταίει για την ανασφάλεια και την απογοήτευση.

Το φαινόμενο ενισχύεται από την εμπορική λογική των πλατφορμών. Η προσοχή είναι το πολυτιμότερο νόμισμα και η οργή είναι το πιο αποδοτικό καύσιμο. Όσο οι επιχειρηματικοί στόχοι ταυτίζονται με τη μεγιστοποίηση της δέσμευσης, τόσο οι αλγόριθμοι θα συνεχίζουν να ευνοούν το διχαστικό περιεχόμενο. Η ρύθμιση, η διαφάνεια και η λογοδοσία των πλατφορμών αποτελούν πλέον ζητήματα δημοκρατικής επιβίωσης, όχι απλώς τεχνολογικής πολιτικής.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι αλγόριθμοι των social media ενισχύουν συστηματικά το συναισθηματικά φορτισμένο και πολωτικό περιεχόμενο, επειδή αυξάνει τη δέσμευση των χρηστών.
• Η παρατεταμένη έκθεση σε μονόπλευρη πληροφόρηση ενισχύει την προκατάληψη επιβεβαίωσης και διευκολύνει την υιοθέτηση ακραίων θέσεων.
• Η άνοδος της Ακροδεξιάς δεν εξηγείται μόνο από οικονομικούς ή πολιτισμικούς παράγοντες, αλλά και από την αρχιτεκτονική των ψηφιακών πλατφορμών.

Γιατί έχει σημασία: Η κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στους αλγορίθμους και την πολιτική οργή δεν είναι ακαδημαϊκή άσκηση. Αφορά την ποιότητα της δημοκρατίας, την προστασία των ευάλωτων ομάδων και τη δυνατότητα να συζητάμε δημόσια χωρίς να βλέπουμε τον άλλον ως απειλή. Αν η οργή γίνει το κυρίαρχο πολιτικό συναίσθημα, τότε η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από έξω, αλλά από μέσα.