Λιβύη: Σταματά η παραγωγή σε πετρελαιοπηγές – Απειλούν με γενικευμένο «μπλακ άουτ» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Νέα κλιμάκωση στην πετρελαϊκή κρίση της Λιβύης, καθώς η παραγωγή αργού διακόπηκε σε αρκετές πετρελαιοπηγές μετά το κλείσιμο βαλβίδας στον αγωγό Χαμάντα–Ζαουίγια από μέλη της Φρουράς Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων. Η εξέλιξη αυτή θέτει εκ νέου στο τραπέζι το φάσμα ενός γενικευμένου «μπλακ άουτ» στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία NOC, με άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η διακοπή στον αγωγό Χαμάντα–Ζαουίγια, ο οποίος τροφοδοτεί το σημαντικό τερματικό σταθμό της Ζαουίγια στη δυτική ακτή, δεν αποτελεί μεμονωμένο τεχνικό συμβάν. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη εκδήλωση της χρόνιας πάλης εξουσίας μεταξύ των δύο αντίπαλων κυβερνήσεων – της μεταβατικής κυβέρνησης εθνικής ενότητας με έδρα την Τρίπολη και της κυβέρνησης σταθεροποίησης υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ στη Βεγγάζη. Οι τοπικές ένοπλες ομάδες που ελέγχουν τις πετρελαϊκές υποδομές χρησιμοποιούν συστηματικά το κλείσιμο αγωγών και τερματικών σταθμών ως μοχλό πίεσης για πολιτικά και οικονομικά αιτήματα, αποσπώντας παραχωρήσεις ή καθυστερώντας πληρωμές. Η Φρουρά Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων, που φέρεται να προχώρησε στο κλείσιμο της βαλβίδας, δεν έχει μέχρι στιγμής αναλάβει επίσημα την ευθύνη ούτε έχει δημοσιοποιήσει τους όρους υπό τους οποίους θα άρει το μέτρο.

Το διακύβευμα είναι διπλό. Αφενός, η Λιβύη παράγει περίπου 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και αποτελεί κρίσιμο εναλλακτικό προμηθευτή για τις ευρωπαϊκές αγορές, ιδίως μετά τις κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια. Κάθε διακοπή λειτουργεί ως σήμα αστάθειας που πιέζει ανοδικά τις τιμές του Brent. Αφετέρου, η NOC έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η συσσώρευση κλειστών βαλβίδων και η έλλειψη συντήρησης δημιουργούν τεχνικό κίνδυνο μη αναστρέψιμης ζημιάς στα κοιτάσματα, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την παραγωγική ικανότητα της χώρας. Οι διεθνείς εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη Λιβύη, μεταξύ των οποίων η Eni και η TotalEnergies, παρακολουθούν στενά την κατάσταση, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ανακοινώσει αναστολή των δραστηριοτήτων τους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο αγωγός Χαμάντα–Ζαουίγια τροφοδοτεί τον τερματικό σταθμό της Ζαουίγια, έναν από τους βασικούς κόμβους εξαγωγής λιβυκού αργού προς τη Μεσόγειο.
• Η Λιβύη απαλλάσσεται από τις ποσοστώσεις του OPEC+ λόγω της πολιτικής αστάθειας, γεγονός που καθιστά κάθε διακοπή άμεσα αισθητή στις ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης.
• Ανάλογα περιστατικά το 2020 είχαν οδηγήσει σε πτώση της παραγωγής κάτω από 100.000 βαρέλια ημερησίως, με απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα κρατικά έσοδα.

Γιατί έχει σημασία: Η νέα διακοπή αποτυπώνει την ευθραυστότητα μιας χώρας όπου ο πετρελαϊκός πλούτος παραμένει όχημα πολιτικής επιρροής και όχι μοχλός ανάπτυξης. Για την Ευρώπη, που αναζητά σταθερές πηγές ενέργειας, η λιβυκή αστάθεια λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει στενά συνδεδεμένη με την πολιτική σταθερότητα της ευρύτερης γειτονιάς. Χωρίς συνολική πολιτική λύση στη Λιβύη, κάθε προσωρινή συμφωνία για το πετρέλαιο θα παραμένει εκτεθειμένη στο επόμενο κλείσιμο βαλβίδας.