Πανηγυρίζει η ακροδεξιά AfD για το 44,5% στη Σαξονία-Άνχαλτ – Ασαφές εάν σχηματίζει κυβέρνηση [βίντεο – εικόνες]

Lead: Το πολιτικό τοπίο στη Γερμανία δονείται από ένα ιστορικό αποτέλεσμα: Η εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε ποσοστό 44,5% στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ, φέρνοντας για πρώτη φορά από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ένα ακροδεξιό κόμμα στο κατώφλι της εξουσίας σε επίπεδο κρατιδίου. Το ποσοστό αυτό, αν και δεν εξασφαλίζει αυτοδυναμία, αναδεικνύει τη βαθιά πολιτική μετατόπιση στην πρώην Ανατολική Γερμανία και θέτει ερωτήματα για το μέλλον του πολιτικού συστήματος της χώρας.

Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι απλώς μια εκλογική επιτυχία για την AfD, αλλά ένας σεισμός που αλλάζει τους συσχετισμούς. Η επικράτηση του κόμματος, το οποίο παρακολουθείται από τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες ως «εξτρεμιστικό» σε τμήματά του, αποτυπώνει την οργή των πολιτών για το μεταναστευτικό, την ενεργειακή μετάβαση και την οικονομική στασιμότητα. Οι ψηφοφόροι, κυρίως σε αγροτικές και βιομηχανικές περιοχές, αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από τα παραδοσιακά κόμματα, τα οποία εκλαμβάνονται ως αποκομμένα από την καθημερινότητά τους. Η επιτυχία της AfD βασίζεται σε ένα μείγμα διαμαρτυρίας, ταυτοτικής πολιτικής και υποσχέσεων για αποκατάσταση της «τάξης» και της «ασφάλειας», ρητορική που βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε μια κοινωνία που βιώνει ταχύτατες αλλαγές.

Παρά τη νίκη, το τοπίο για τον σχηματισμό κυβέρνησης παραμένει εξαιρετικά ρευστό και ασαφές. Η AfD, με ποσοστό 44,5%, δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία και κανένα άλλο κόμμα δεν επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί της, τηρώντας το λεγόμενο «τείχος προστασίας» (Brandmauer) που έχουν υψώσει τα δημοκρατικά κόμματα. Αυτό σημαίνει ότι για να κυβερνήσει, η AfD θα χρειαζόταν μια συμμαχία που φαντάζει αδύνατη, οδηγώντας πιθανότατα σε έναν δύσκολο συνασπισμό των υπολοίπων κομμάτων, ίσως με επικεφαλής το CDU, το οποίο όμως βγήκε ιδιαίτερα αποδυναμωμένο. Το πολιτικό αδιέξοδο που προκύπτει μπορεί να οδηγήσει είτε σε κυβέρνηση μειοψηφίας είτε σε πρόωρες εκλογές, παρατείνοντας την αστάθεια σε μια περίοδο που η Γερμανία χρειάζεται ισχυρή ηγεσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η AfD εξασφάλισε το υψηλότερο ποσοστό της ιστορίας της σε κρατιδιακό επίπεδο, καθιστώντας την πρώτη δύναμη, αλλά χωρίς αυτοδυναμία.
• Όλα τα υπόλοιπα κόμματα, από το CDU έως την Αριστερά, έχουν αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD, διατηρώντας το πολιτικό «τείχος προστασίας».
• Το αποτέλεσμα ενισχύει την επιρροή της AfD ενόψει των ομοσπονδιακών εκλογών, πιέζοντας το Βερολίνο να απαντήσει στα ζητήματα που τροφοδοτούν την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού.

Γιατί έχει σημασία: Η άνοδος της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ο καθρέφτης μιας βαθιάς κοινωνικής ρωγμής. Η επιτυχία της στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο: η οικονομική αβεβαιότητα και η πολιτισμική ανασφάλεια μπορούν να ανατρέψουν τους πολιτικούς συσχετισμούς ακόμη και στην πιο σταθερή χώρα της Ευρώπης. Το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν η ακροδεξιά θα κυβερνήσει, αλλά πώς τα δημοκρατικά κόμματα θα αντιμετωπίσουν τη ρίζα του προβλήματος, προτού η ιστορική εξαίρεση μετατραπεί σε νέα κανονικότητα. Η Γερμανία, και μαζί της ολόκληρη η Ευρώπη, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η αδράνεια δεν αποτελεί πλέον επιλογή.