Ν. Λυσιγάκης στη «Ν»: Αυξάνεται ο γεωπολιτικός κίνδυνος της ηλεκτρικής διασύνδεσης, μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού

Η κύρωση του παράνομου και ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, όπως επισημαίνει ο Ν. Λυσιγάκης στη «Ναυτεμπορική», δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική εξέλιξη, αλλά ένα νέο σημείο έντασης που αυξάνει κατακόρυφα τον γεωπολιτικό κίνδυνο για την ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Αίγυπτο και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο. Η κίνηση της λιβυκής Βουλής, η οποία λειτουργεί ως κέντρο νομιμοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων, προκαλεί την έντονη αντίδραση τόσο της Αθήνας όσο και των Βρυξελλών, καθώς αμφισβητεί ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και θέτει σε τροχιά αμφισβήτησης ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης, το οποίο η Αθήνα χαρακτηρίζει από την πρώτη στιγμή άκυρο και μη δεσμευτικό, επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε θαλάσσιες ζώνες που η Ελλάδα θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της υφαλοκρηπίδας της. Η κύρωσή του από τη λιβυκή Βουλή, ακόμη και αν δεν παράγει έννομα αποτελέσματα στο διεθνές δίκαιο, λειτουργεί ως πολιτικό εργαλείο πίεσης και ως πρόσχημα για την Άγκυρα να αμφισβητήσει τη διαδρομή του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου, γνωστού ως «Great Sea Interconnector». Το έργο, ύψους άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, φιλοδοξεί να μεταφέρει έως και 2.000 μεγαβάτ ισχύος και αποτελεί πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης της περιοχής. Οποιαδήποτε αμφισβήτηση της διαδρομής του εγείρει ζητήματα ασφάλειας, χρηματοδότησης και χρονοδιαγραμμάτων, ενώ αυξάνει το κόστος ασφάλισης για τους επενδυτές.

Η ελληνική κυβέρνηση, σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν αναγνωρίζει καμία νομική υπόσταση στο τουρκολιβυκό σύμφωνο και ότι θα υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με κάθε πρόσφορο μέσο, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής σε διεθνή fora. Παράλληλα, η στήριξη της Αιγύπτου, η οποία επίσης απορρίπτει το μνημόνιο, ενισχύει το μέτωπο κατά των τουρκικών διεκδικήσεων. Ωστόσο, η πολιτική αστάθεια στη Λιβύη και η ύπαρξη δύο αντιμαχόμενων κυβερνήσεων καθιστούν την κατάσταση ρευστή, με τον κίνδυνο κλιμάκωσης να παραμένει υψηλός.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης δεν έχει νομική ισχύ κατά το διεθνές δίκαιο, αλλά εντείνει την πολιτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ και δυναμικότητας έως 2.000 MW, βρίσκεται στο επίκεντρο των τουρκικών αντιδράσεων.
• Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση απορρίπτουν το μνημόνιο ως άκυρο, ενώ η Αθήνα εξετάζει προσφυγή σε διεθνή δικαστήρια για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια διπλωματική αντιπαράθεση, αλλά την ίδια την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί γέφυρα ενεργειακής συνεργασίας και γεωπολιτικής ισορροπίας· η αμφισβήτησή της από την Τουρκία μέσω του λιβυκού παραθύρου συνιστά δοκιμασία για την ευρωπαϊκή συνοχή και την ικανότητα της Ελλάδας να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για την πορεία του έργου και για τη στάση της Ευρώπης απέναντι στις αναθεωρητικές βλέψεις της Άγκυρας.