Βανς: Το Ιράν πρέπει να μειώσει τον εμπλουτισμό για να τερματιστεί ο πόλεμος | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζει Ντι Βανς, έθεσε εκ νέου στο τραπέζι των διεθνών διαπραγματεύσεων το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δηλώνοντας σε αποκλειστική συνέντευξη στο Reuters ότι η Τεχεράνη οφείλει να μειώσει «ουσιαστικά» την ικανότητά της στον εμπλουτισμό ουρανίου, προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος στην περιοχή. Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνδυάζει δύο κρίσιμα μέτωπα: την πυρηνική συμφωνία και τη γεωπολιτική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Η τοποθέτηση Βανς δεν αποτελεί απλή διπλωματική δήλωση, αλλά σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον συνδέει πλέον άμεσα την πυρηνική συμμόρφωση του Ιράν με την κατάπαυση των εχθροπραξιών. Πρόκειται για στρατηγική που μετατρέπει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε διαπραγματευτικό νόμισμα, με τους Αμερικανούς να ζητούν ουσιαστικές υποχωρήσεις και όχι απλώς χρονικές παρατάσεις ή τεχνικούς περιορισμούς. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει κατ’ επανάληψη προβάλει το δικαίωμά του στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, απορρίπτοντας τις πιέσεις για μηδενικό εμπλουτισμό. Η κόκκινη γραμμή της Τεχεράνης παραμένει η διατήρηση κάποιου επιπέδου εμπλουτισμού, γεγονός που καθιστά τη διαπραγμάτευση εξαιρετικά δύσκολη.

Η δήλωση Βανς έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι περιφερειακές εντάσεις έχουν κλιμακωθεί, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν να αποφύγουν μια ευρύτερη σύρραξη. Παράλληλα, η αμερικανική εσωτερική πολιτική πίεση για σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν παραμένει έντονη, ενώ οι σύμμαχοι στην Ευρώπη και τον Κόλπο παρακολουθούν στενά. Η σύνδεση του πυρηνικού ζητήματος με τον τερματισμό του πολέμου μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης, αλλά εγκυμονεί τον κίνδυνο να εκληφθεί από την Τεχεράνη ως εκβιασμός, οδηγώντας σε περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης της.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Βανς ζητά «ουσιαστική» μείωση του εμπλουτισμού, θέτοντας τον πήχη ψηλά για οποιαδήποτε συμφωνία.
• Το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν θα εγκαταλείψει το δικαίωμά του στον εμπλουτισμό, περιπλέκοντας τις διαπραγματεύσεις.
• Η σύνδεση πυρηνικού προγράμματος και τερματισμού του πολέμου αλλάζει τους όρους του διπλωματικού παιχνιδιού στην περιοχή.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση Βανς σηματοδοτεί μια στρατηγική στροφή: η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει απλώς μια νέα πυρηνική συμφωνία, αλλά τη χρήση της ως εργαλείου για την αποκλιμάκωση ενός πολέμου που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Εάν η Τεχεράνη ανταποκριθεί, ανοίγει ο δρόμος για ευρύτερη περιφερειακή ύφεση. Εάν όχι, οι ΗΠΑ ενδέχεται να εντείνουν τις κυρώσεις και να ενισχύσουν την παρουσία τους, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και τις τιμές της ενέργειας. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η πίεση αποδώσει ή αν οδηγήσει σε νέο αδιέξοδο.