Οι έσχατες ημέρες της αυλής του Μαξίμου | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η φράση «οι έσχατες ημέρες της αυλής του Μαξίμου» δεν περιγράφει ημερολογιακή προθεσμία, αλλά ένα πολιτικό και επικοινωνιακό κλίμα: την αίσθηση ότι ένα επιτελικό σύστημα εξουσίας λειτουργεί πλέον περισσότερο ως κλειστό περιβάλλον διαχείρισης εντυπώσεων και λιγότερο ως μηχανισμός ανταπόκρισης στην κοινωνία. Όταν η επικοινωνιακή αυτάρκεια υποκαθιστά τη δημόσια λογοδοσία, η απόσταση ανάμεσα στο κράτος και τους πολίτες μεγαλώνει επικίνδυνα.

Το βασικό ζήτημα δεν είναι πρόσωπα ούτε σενάρια διαδοχής. Είναι η μέθοδος. Μια εξουσία που παρατείνεται χωρίς να ακούει αρχίζει να συγχέει το κράτος με το ανάκτορό της, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά το απόσπασμα της «ΕφΣυν». Η σύγχυση αυτή δεν είναι αισθητική λεπτομέρεια· έχει πρακτικές συνέπειες. Παράγει αποφάσεις αποκομμένες από την καθημερινότητα, ενισχύει την εσωστρέφεια των επιτελείων και μετατρέπει την ενημέρωση σε άσκηση διαχείρισης της είδησης αντί για ενημέρωση του πολίτη.

Η «αυλή» ως πολιτική κατηγορία περιγράφει ένα δίκτυο συμβούλων, επικοινωνιολόγων και ενδιάμεσων που φιλτράρουν την πραγματικότητα προς τα μέσα και το μήνυμα προς τα έξω. Όσο πιο βαριά είναι η κουρτίνα αυτής της επικοινωνιακής αυτάρκειας, τόσο πιο εύκολα το επιτελείο πείθεται πως ο θόρυβος των δρόμων είναι απλώς θόρυβος — κάτι που θα περάσει, κάτι που δεν αφορά την «πραγματική» πολιτική. Η αυταπάτη αυτή έχει ιστορικό προηγούμενο: οι εξουσίες σπάνια πέφτουν επειδή κάποιος τους το ανακοίνωσε· πέφτουν όταν σταματούν να αναγνωρίζουν τα σήματα που έρχονται από κάτω.

Στο ελληνικό πλαίσιο, η συζήτηση για τις «έσχατες ημέρες» μιας διακυβέρνησης συνδέεται με τη φθορά της εμπιστοσύνης, την κόπωση των θεσμών και την αναντιστοιχία ανάμεσα στα κυβερνητικά αφηγήματα και στις μετρήσιμες συνθήκες διαβίωσης. Όταν η επικοινωνία γίνεται αυτοσκοπός, η πολιτική χάνει την ικανότητά της να διορθώνεται. Και μια εξουσία που δεν διορθώνεται, παύει να κυβερνά με όρους δημοκρατικής νομιμοποίησης και αρχίζει να διαχειρίζεται απλώς τον χρόνο της.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η κριτική δεν αφορά μόνο πρόσωπα, αλλά το μοντέλο κλειστής επικοινωνιακής διακυβέρνησης.
• Η αποσύνδεση από την κοινωνία δεν είναι στιγμιαίο γεγονός, αλλά σταδιακή διαδικασία φθοράς.
• Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν υπάρχει μηχανισμός διόρθωσης πριν η φθορά γίνει μη αναστρέψιμη.

Γιατί έχει σημασία: Γιατί η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο στις εκλογές, αλλά στην καθημερινή ικανότητα της εξουσίας να ακούει. Όταν η αυλή κλείνει τις κουρτίνες, δεν χάνει μόνο την επαφή με τον δρόμο· χάνει την ίδια τη λειτουργία της αντιπροσώπευσης. Και τότε, οι «έσχατες ημέρες» δεν είναι προφητεία — είναι περιγραφή.