Το φίδι «δαγκώνει» τη νεολαία: Πώς διεισδύει στα σχολεία ο φασισμός – Τι αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί

Lead: Ένα φίδι τυλίγεται γύρω από την ελληνική νεολαία και οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή μιας μάχης που κανείς δεν τους εκπαίδευσε να δώσουν. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕφΣυν, η διείσδυση ακροδεξιών και φασιστικών αντιλήψεων στα σχολεία δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ένα οργανωμένο φαινόμενο που εκμεταλλεύεται την άγνοια της ιστορίας και τη μαθητική αμηχανία απέναντι στη βία.

Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο σε ακραίες οργανώσεις. Εκδηλώνεται σε καθημερινά περιστατικά: ρατσιστικά συνθήματα σε τοίχους, στοχοποίηση μεταναστών συμμαθητών, σεξιστικά σχόλια, ακόμη και βίαιες συμπεριφορές που κάποιοι μαθητές υπερασπίζονται ως «εθνική υπερηφάνεια». Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν αυτές τις καταστάσεις χωρίς εργαλεία, χωρίς θεσμική στήριξη και συχνά χωρίς τη συναίνεση των γονέων. Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι η απουσία ιστορικής μνήμης: μια γενιά που δεν έζησε τη χούντα ούτε τα εγκλήματα της Χρυσής Αυγής είναι ευάλωτη σε αναθεωρητικές αφηγήσεις που παρουσιάζουν τον φασισμό ως «πατριωτισμό» ή ως λύση στην ανασφάλεια.

Η αντιμετώπιση απαιτεί περισσότερα από σεμινάρια. Χρειάζεται διαρκής διάλογος μέσα στην τάξη, καλλιέργεια κριτικής σκέψης και σύνδεση της ιστορίας με το παρόν. Οι εκπαιδευτικοί ζητούν ψυχολογική υποστήριξη, ξεκάθαρα πρωτόκολλα και συνεργασία με την τοπική κοινωνία. Παράλληλα, τα σχολεία οφείλουν να λειτουργούν ως ασφαλείς χώροι όπου η διαφορετικότητα δεν αποτελεί απειλή αλλά δεδομένο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ακροδεξιά προπαγάνδα στα σχολεία χρησιμοποιεί social media, μουσική και «παρέα» για να προσεγγίσει εφήβους που νιώθουν αποκομμένοι.
• Οι εκπαιδευτικοί συχνά διστάζουν να καταγγείλουν περιστατικά, φοβούμενοι αντιδράσεις από γονείς ή έλλειψη κάλυψης από τη διοίκηση.
• Η έλλειψη διδασκαλίας της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας – από τη χούντα μέχρι τη δίκη της Χρυσής Αυγής – αφήνει κενά που γεμίζουν αντιδραστικές αφηγήσεις.

Γιατί έχει σημασία: Αν το φίδι του φασισμού βρει χώρο στα σχολεία, το δηλητήριό του θα κυκλοφορήσει στην κοινωνία για δεκαετίες. Η νεολαία δεν είναι «χαμένη» – είναι απροστάτευτη. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε τιμωρητική ούτε επιφανειακή. Χρειάζεται παιδεία που διδάσκει ιστορία, ενσυναίσθηση και δημοκρατία έμπρακτα. Η μάχη για τα μυαλά των παιδιών είναι η πιο κρίσιμη μάχη για το μέλλον της δημοκρατίας.