Ο Μερτς δεν θα παραστεί στη σύνοδο για το διάστημα στο Παρίσι | Οικονομία στο LivePress.gr

Η διεθνής σύνοδος για το διάστημα, που επρόκειτο να αποτελέσει ορόσημο για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, δέχεται ένα ακόμη καίριο πλήγμα. Μετά την αποχώρηση των αμερικανικών κολοσσών SpaceX και Blue Origin, η απουσία του Γερμανού Καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς από τη συνάντηση κορυφής στο Παρίσι στέλνει σήμα κρίσης για τη συνοχή της ευρωπαϊκής πολιτικής στο διάστημα, εν μέσω έντονων διατλαντικών τριβών.

Η απόφαση του Μερτς να μην ταξιδέψει στο Παρίσι, όπου θα συζητηθεί το μέλλον της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας, έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία. Η Ευρώπη επιχειρεί να χαράξει ανεξάρτητη πορεία στον τομέα της εκτόξευσης δορυφόρων και της πρόσβασης στο διάστημα, μετά την προσωρινή ακινητοποίηση του πυραύλου Vega-C και την καθυστέρηση στην ανάπτυξη του διαδόχου του Ariane 6. Η γαλλική προεδρία, που έχει αναλάβει την πρωτοβουλία για τη σύνοδο, ήλπιζε σε μια ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή που θα περιλάμβανε και το Βερολίνο, ως τον μεγαλύτερο οικονομικό πυλώνα της Ένωσης. Η απουσία του Γερμανού ηγέτη υπονομεύει αυτή την προσπάθεια και αποκαλύπτει βαθύτερες πολιτικές διαφωνίες για το πώς θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί και να οργανωθεί η ευρωπαϊκή πρόσβαση στο διάστημα την επόμενη δεκαετία.

Η στάση του Βερολίνου δεν είναι μεμονωμένη. Η αποχώρηση των αμερικανικών εταιρειών από τη διαδικασία, με αιχμή την κόντρα για τους κανόνες ανταγωνισμού και την απαίτηση για κρατικές ενισχύσεις, έχει δημιουργήσει ένα κενό αξιοπιστίας. Χωρίς τη συμμετοχή ιδιωτικών κολοσσών όπως η SpaceX, το επιχειρηματικό μοντέλο που προκρίνεται από το Παρίσι φαντάζει λιγότερο ελκυστικό για επενδυτές. Παράλληλα, η Γερμανία φέρεται να πιέζει για μεγαλύτερη έμφαση σε διμερείς συμφωνίες με μη ευρωπαϊκούς εταίρους, θεωρώντας ότι η γραφειοκρατία των Βρυξελλών και οι γαλλικές επιδιώξεις για "στρατηγική αυτονομία" ενδέχεται να απομονώσουν το Βερολίνο από κερδοφόρες διεθνείς συνεργασίες. Αυτή η διελκυστίνδα αποτυπώνει την πάγια διαμάχη μεταξύ μιας γαλλικής ρεαλιστικής προσέγγισης που θέλει το κράτος μπροστάρη και μιας γερμανικής πιο φιλελεύθερης αντίληψης που ευνοεί την αγορά.

Το διακύβευμα δεν είναι μόνο τεχνοκρατικό. Η ικανότητα της Ευρώπης να εκτοξεύει δικούς της δορυφόρους για παρατήρηση της Γης, επικοινωνίες και ασφάλεια αποτελεί πυλώνα της γεωπολιτικής της ισχύος. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ ενισχύουν τη διαστημική τους δύναμη και η Κίνα προχωρά με ταχείς ρυθμούς, η αδυναμία των ευρωπαίων ηγετών να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να συμφωνήσουν σε ένα κοινό όραμα συνιστά στρατηγικό λάθος. Η απουσία του Μερτς δεν είναι απλώς μια διπλωματική απουσία· είναι ένα πολιτικό μήνυμα ότι το Βερολίνο δεν είναι διατεθειμένο να δεσμευτεί σε ένα σχέδιο που δεν ελέγχει απόλυτα, αφήνοντας το Παρίσι να ηγηθεί ενός εγχειρήματος με αβέβαιο μέλλον και χωρίς την απαραίτητη οικονομική βάση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η σύνοδος του Παρισιού χάνει δύο βασικούς πυλώνες: τις αμερικανικές εταιρείες και την πολιτική στήριξη της Γερμανίας.
• Η Γερμανία φέρεται να προκρίνει διμερείς συνεργασίες εκτός ΕΕ, ενώ η Γαλλία επιμένει σε μια ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική με κρατική χρηματοδότηση.
• Χωρίς κοινή ευρωπαϊκή γραμμή, το έδαφος για την κυριαρχία SpaceX και άλλων μη ευρωπαϊκών παρόχων στην ήπειρο διευρύνεται επικίνδυνα.

Γιατί έχει σημασία: Η αποτυχία της συνόδου του Παρισιού δεν είναι ένα μεμονωμένο διπλωματικό επεισόδιο. Είναι ο καθρέφτης της ευρύτερης ευρωπαϊκής αδυναμίας να μετατρέψει τις στρατηγικές προτεραιότητες σε συγκεκριμένες πολιτικές πράξεις. Όσο το Βερολίνο και το Παρίσι παραμένουν σε διαφορετικές τροχιές, η Ευρώπη θα συνεχίσει να εξαρτάται από τρίτους για την πρόσβαση στο διάστημα, χάνοντας έδαφος στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και αφήνοντας τις αποφάσεις για την ασφάλεια των δεδομένων και των υποδομών της σε ξένα χέρια. Η επόμενη εβδομάδα θα δείξει αν η Ευρώπη μπορεί να ανακάμψει από αυτό το πισωγύρισμα ή αν θα μείνει οριστικά πίσω στην νέα διαστημική κούρσα.