Γιατί είναι μεγαλύτερος σήμερα ο κίνδυνος μιας πιο σοβαρής ενεργειακής κρίσης | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Οι καμπάνες κινδύνου χτυπούν δυνατά στην αγορά ενέργειας, με το Brent να διαπραγματεύεται κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό να ξεπερνά τα 103 δολάρια. Η άνοδος αυτή δεν είναι συγκυριακή: συνδυάζει γεωπολιτικές εντάσεις, περιορισμένη προσφορά και αδύναμα αποθέματα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια ενεργειακή κρίση μεγαλύτερης διάρκειας και βάθους από εκείνη του 2022.

Η βασική διαφορά σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις είναι η στενότητα του περιθωρίου ασφαλείας. Ο ΟΠΕΚ+ διατηρεί περικοπές παραγωγής, ενώ η αμερικανική σχιστολιθική παραγωγή αναπτύσσεται με βραδύτερους ρυθμούς από ό,τι περίμενε η αγορά. Την ίδια στιγμή, τα παγκόσμια εμπορικά αποθέματα βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα οποιαδήποτε διαταραχή — από επιθέσεις σε υποδομές έως κυρώσεις ή ατυχήματα — να μεταφράζεται αμέσως σε απότομη άνοδο των τιμών. Η αγορά δεν έχει πλέον «μαξιλάρι» για να απορροφήσει σοκ.

Στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι ακόμη πιο ευάλωτη. Η εξάρτηση από εισαγόμενο υγροποιημένο φυσικό αέριο παραμένει υψηλή, ενώ οι τιμές χονδρικής ηλεκτρισμού συνδέονται άμεσα με το κόστος του φυσικού αερίου. Μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου θα πιέσει εκ νέου τον πληθωρισμό, θα επιβαρύνει τα νοικοκυριά και θα περιορίσει τα περιθώρια της βιομηχανίας. Παράλληλα, οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται σε δίλημμα: η νομισματική σύσφιξη καταπολεμά τον πληθωρισμό αλλά επιβραδύνει την ανάπτυξη, ενώ η χαλάρωση θα μπορούσε να τροφοδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων.

Η Ελλάδα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, είναι εκτεθειμένη. Το κόστος μεταφοράς, τα καύσιμα και οι τιμές ηλεκτρισμού επηρεάζουν άμεσα τον τουρισμό, τη ναυτιλία και τη μεταποίηση. Η κυβέρνηση ενδέχεται να χρειαστεί νέα μέτρα στήριξης, τα οποία όμως θα αυξήσουν το δημοσιονομικό βάρος.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το Brent κοντά στα 108 δολάρια και το αμερικανικό αργό πάνω από τα 103 δολάρια αυξάνουν τον κίνδυνο νέου πληθωριστικού κύματος.
• Τα χαμηλά παγκόσμια αποθέματα και οι περικοπές του ΟΠΕΚ+ αφήνουν ελάχιστο περιθώριο για απορρόφηση γεωπολιτικών σοκ.
• Η Ευρώπη και η Ελλάδα παραμένουν ευάλωτες λόγω εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια και σύνδεσης των τιμών ηλεκτρισμού με το φυσικό αέριο.

Γιατί έχει σημασία: Ο κίνδυνος σήμερα είναι μεγαλύτερος επειδή η αγορά ενέργειας λειτουργεί χωρίς δίχτυα ασφαλείας. Μια νέα κρίση δεν θα αφορούσε μόνο τις τιμές των καυσίμων, αλλά θα έπληττε την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και την κοινωνική συνοχή. Η έγκαιρη προετοιμασία — από στρατηγικά αποθέματα έως επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών — είναι πλέον ζήτημα εθνικής ανθεκτικότητας, όχι απλής ενεργειακής πολιτικής.