Λεφτά υπάρχουν μόνο για… εξοπλισμούς: Οπλικά συστήματα πολλών δισ. «έφερε» μαζί του ο Ρούμπιο

Lead: Την ώρα που τα νοικοκυριά συνεχίζουν να πιέζονται από την ακρίβεια και το επιχειρηματικό περιβάλλον ζητά ελάφρυνση, η επίσκεψη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα φέρνει στο προσκήνιο μια διαφορετική ατζέντα: ένα «καλάθι» εξοπλιστικών προγραμμάτων πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός αξιωματούχος αναμένεται να δώσει ιδιαίτερο βάρος στις προτάσεις των ΗΠΑ για νέα οπλικά συστήματα, επιβεβαιώνοντας ότι η γεωπολιτική συγκυρία μετατρέπει την Ελλάδα σε σταθερό αγοραστή αμερικανικού εξοπλισμού.

Η συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες δεν είναι καινούργια. Ωστόσο, το εύρος των προτάσεων που φέρεται να μεταφέρει ο Ρούμπιο θέτει εκ νέου το ερώτημα της ιεράρχησης των αναγκών. Από τη μια πλευρά, η Αθήνα επικαλείται την τουρκική προκλητικότητα και τις ανάγκες αποτροπής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, η κοινωνία βλέπει τους προϋπολογισμούς να «κλειδώνουν» σε μακροχρόνιες προμήθειες, την ώρα που η δημόσια υγεία, η παιδεία και οι υποδομές διεκδικούν αυξημένους πόρους. Το δίλημμα «κανόνια ή βούτυρο» επιστρέφει, με τη διαφορά ότι πλέον η συζήτηση γίνεται μέσα σε ένα περιβάλλον υψηλού χρέους και δημοσιονομικής στενότητας.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των εξοπλισμών, αλλά και το ισοζύγιο των αντισταθμισμάτων. Κάθε σύμβαση με αμερικανικές εταιρείες συνοδεύεται συχνά από δεσμεύσεις για συμπαραγωγή, συντήρηση και θέσεις εργασίας. Αν αυτές οι δεσμεύσεις μείνουν στα χαρτιά, τότε το κόστος για την ελληνική οικονομία θα είναι διπλό: δημοσιονομικό και αναπτυξιακό. Παράλληλα, η υπερβολική εξάρτηση από έναν και μόνο προμηθευτή περιορίζει την αυτονομία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και καθιστά τη χώρα ευάλωτη σε αλλαγές προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η επίσκεψη Ρούμπιο φέρνει στο τραπέζι πακέτο εξοπλιστικών προτάσεων πολλών δισεκατομμυρίων, με έμφαση σε αεροπορικά και ναυτικά συστήματα.
• Η ελληνική πλευρά επικαλείται την τουρκική απειλή, αλλά οι δημοσιονομικοί περιορισμοί παραμένουν αυστηροί.
• Κρίσιμο στοίχημα αποτελούν τα αντισταθμίσματα, δηλαδή οι θέσεις εργασίας και η τεχνογνωσία που θα παραμείνουν στη χώρα.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για τους εξοπλισμούς δεν αφορά μόνο τα επιτελεία. Αφορά το πόσα χρήματα θα μείνουν διαθέσιμα για μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές παροχές. Αν η Ελλάδα συνεχίσει να αγοράζει ακριβά οπλικά συστήματα χωρίς σαφές σχέδιο ανάπτυξης και χωρίς θωράκιση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, τότε το μήνυμα «λεφτά υπάρχουν» θα ισχύει μόνο για τους προμηθευτές, όχι για τους πολίτες.