Φαίνεται ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί αυτόν τον χειμώνα, λέει ο Ζελένσκι - «Χρειάζονται συμβιβασμοί» διαμηνύει ο Γουίτκοφ

Lead: Η προοπτική μιας διπλωματικής λύσης στην Ουκρανία απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να προειδοποιεί ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί ακόμη και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ από την άλλη πλευρά, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, αναγνωρίζει την ανάγκη για επώδυνους συμβιβασμούς από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Οι δηλώσεις αυτές, που έρχονται σε μια κρίσιμη καμπή της σύγκρουσης, αποτυπώνουν το βαθύ χάσμα μεταξύ των προσδοκιών του Κιέβου και της ρεαλιστικής προσέγγισης της διεθνούς διπλωματίας.

Η τοποθέτηση του Ουκρανού προέδρου δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Ο ίδιος κατέστησε σαφές ότι το εδαφικό ζήτημα, το οποίο αποτελεί την καρδιά της σύγκρουσης, δεν μπορεί να επιλυθεί παρά μόνο μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων σε επίπεδο αρχηγών κρατών. Αυτό σημαίνει ότι οι όποιες συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο ή μέσω μεσαζόντων δεν επαρκούν για να γεφυρωθεί το χάσμα. Η επιμονή του Ζελένσκι στην προσωπική του συμμετοχή και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν σε οποιαδήποτε ουσιαστική συζήτηση, υποδηλώνει ότι το Κίεβο δεν προτίθεται να αποδεχθεί λύσεις που θα περιόριζαν την κυριαρχία του, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει παρατεταμένη αιματοχυσία.

Από την άλλη πλευρά, ο Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή εκ μέρους της Ουάσινγκτον, έρχεται να προσγειώσει τις προσδοκίες. Η αναφορά του στην ανάγκη για «συμβιβασμούς» δεν είναι τυχαία. Αντικατοπτρίζει την πραγματιστική προσέγγιση της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία βλέπει ότι η σύγκρουση έχει εισέλθει σε μια φάση κόπωσης, τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στην οικονομική στήριξη από τη Δύση. Ο Γουίτκοφ, με τις δηλώσεις του, προετοιμάζει το έδαφος για μια συζήτηση που θα περιλαμβάνει και επώδυνα ανταλλάγματα, πιθανότατα σε εδαφικό επίπεδο, κάτι που έως τώρα το Κίεβο απέρριπτε κατηγορηματικά.

Η διαφαινόμενη συνέχιση των εχθροπραξιών τον χειμώνα δεν είναι απλώς μια στρατιωτική εξέλιξη, αλλά και μια πολιτική επιλογή. Ο Ζελένσκι, παρά τις πιέσεις, δεν μπορεί να εμφανιστεί ενώπιον του ουκρανικού λαού ως ο ηγέτης που παραχώρησε εδάφη χωρίς να έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια. Αντίστοιχα, ο Πούτιν δεν δείχνει διάθεση να υποχωρήσει από τις θέσεις του, εκμεταλλευόμενος την ενεργειακή κρίση που πλήττει την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο χειμώνας αναδεικνύεται σε πεδίο δοκιμασίας, όχι μόνο για τους στρατιώτες στα χαρακώματα, αλλά και για την αντοχή της διεθνούς κοινότητας να διατηρήσει την ενότητά της.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Ζελένσκι αποκλείει κάθε λύση που δεν θα περιλαμβάνει απευθείας διαπραγμάτευση με τον Πούτιν, θέτοντας ως προϋπόθεση τη συμμετοχή του σε επίπεδο αρχηγών κρατών.
• Η δήλωση Γουίτκοφ περί συμβιβασμών σηματοδοτεί μια στροφή της αμερικανικής πολιτικής προς την αναζήτηση ρεαλιστικής λύσης, που ενδεχομένως να μην ικανοποιεί πλήρως τις ουκρανικές θέσεις.
• Η συνέχιση του πολέμου τον χειμώνα καθιστά πιο πιθανή μια παρατεταμένη κρίση, με σοβαρές επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και στην παγκόσμια οικονομία.

Γιατί έχει σημασία: Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει περάσει σε μια νέα, πιο περίπλοκη φάση, όπου η στρα военная ισχύς δεν αρκεί για να κρίνει το αποτέλεσμα. Η επιμονή του Ζελένσκι και η πραγματιστική στάση του Γουίτκοφ συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που θα καθορίσει τις ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια. Η διεθνής κοινότητα, και ιδιαίτερα η Ευρωπαϊκή Ένωση, καλείται να διαχειριστεί μια κατάσταση όπου η διπλωματία φαίνεται να υποχωρεί μπροστά στην πραγματικότητα του πολέμου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής.