Η τύφλωση της ελίτ | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Μια δήλωση που προκαλεί ρίγη διαπέρασε τις αγορές και τα διεθνή μέσα: ο επικεφαλής της TotalEnergies, Πατρίκ Πουαγιανέ, δήλωσε πως «προτιμώ έναν κόσμο σε αναταραχή, από έναν κόσμο ειρήνης». Η φράση δεν είναι απλώς μια προσωπική εκτίμηση ενός ισχυρού επιχειρηματία. Αποτελεί την πιο γυμνή ομολογία ότι για ένα τμήμα της παγκόσμιας ελίτ, η γεωπολιτική αστάθεια λειτουργεί ως ευκαιρία κερδοφορίας και όχι ως απειλή.

Η δήλωση Πουαγιανέ έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι τιμές της ενέργειας παραμένουν ευμετάβλητες, οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή αναδιατάσσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, και οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι εμφανίζουν ιστορικά υψηλά κέρδη. Για τους καταναλωτές, η αναταραχή σημαίνει ακριβότερο ρεύμα, αέριο και καύσιμα. Για τους μετόχους των κολοσσών, σημαίνει διευρυμένα περιθώρια κέρδους. Η TotalEnergies, όπως και άλλοι πετρελαϊκοί γίγαντες, έχει επωφεληθεί από την ανατιμολόγηση της ενέργειας, ενώ παράλληλα επενδύει σε ανανεώσιμες πηγές, θωρακίζοντας τη θέση της ανεξαρτήτως σεναρίου. Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι αν ο Πουαγιανέ είναι κυνικός, αλλά αν η λογική του αντανακλά ένα ευρύτερο φαινόμενο: την αποσύνδεση των ελίτ από τις συνέπειες που υφίσταται η κοινωνία. Όταν η αστάθεια γίνεται επιχειρηματικό μοντέλο, η ειρήνη παύει να είναι αυταξία και μετατρέπεται σε κόστος ευκαιρίας. Η «τύφλωση» δεν αφορά την αδυναμία πρόβλεψης των κινδύνων, αλλά την εκούσια άρνηση να αναγνωριστεί ότι η σταθερότητα είναι προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση Πουαγιανέ έγινε δεκτή με αντιδράσεις, καθώς συνδέει ευθέως την κερδοφορία του ενεργειακού τομέα με τη γεωπολιτική αναταραχή.
• Οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι έχουν καταγράψει ιστορικά κέρδη την περίοδο των πολέμων και των κυρώσεων, ενώ οι καταναλωτές πλήττονται από το κόστος ενέργειας.
• Η επένδυση σε ανανεώσιμες πηγές από τους ίδιους ομίλους λειτουργεί ως αντιστάθμιση κινδύνου, ανεξάρτητα από το αν ο κόσμος είναι σε ειρήνη ή σε αναταραχή.

Γιατί έχει σημασία: Η φράση αυτή αποκαλύπτει ένα ρήγμα: όσο η ειρήνη θεωρείται εμπόδιο στην κερδοφορία, τόσο η παγκόσμια οικονομία θα παράγει κρίσεις που κάποιοι θα τις διαχειρίζονται ως ευκαιρίες. Το ερώτημα δεν είναι αν η ελίτ βλέπει τον κόσμο διαφορετικά, αλλά αν η κοινωνία θα συνεχίσει να πληρώνει το τίμημα της «τύφλωσής» της.