Νίκος Παππάς: Με 9 δισ. πλεόνασμα ως τον Ιούλιο δεν μειώνουν τους έμμεσους φόρους, μόνο επιδοτούν την ακρίβεια

Lead: Σφοδρή κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης άσκησε ο Νίκος Παππάς, επισημαίνοντας ότι το πλεόνασμα των 9 δισ. ευρώ έως τον Ιούλιο δεν μεταφράζεται σε ελάφρυνση για τα νοικοκυριά, αφού η κυβέρνηση επιλέγει να μην μειώσει τους έμμεσους φόρους, αλλά να επιδοτεί την ακρίβεια. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, «η προπαγάνδα του "ούτε ένα ευρώ παραπάνω από τα 2,2 δισ. ευρώ" κατέρρευσε».

Η δήλωση του κ. Παππά έρχεται σε μια συγκυρία όπου τα δημοσιονομικά στοιχεία δείχνουν υπέρβαση των στόχων, χωρίς ωστόσο να υπάρχει αντίστοιχη ανακούφιση στην αγορά. Το βασικό επιχείρημα της αντιπολίτευσης είναι ότι η διατήρηση υψηλών συντελεστών ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες λειτουργεί ως τροχοπέδη για την αποκλιμάκωση των τιμών, ενώ οι στοχευμένες επιδοτήσεις, όσο κι αν ανακουφίζουν προσωρινά, δεν αντιμετωπίζουν τη δομική αιτία της ακρίβειας. Με άλλα λόγια, το κράτος εισπράττει περισσότερα από όσα είχε προϋπολογίσει, αλλά αντί να επιστρέψει αυτό το πλεόνασμα στην κοινωνία μέσω μόνιμων φορολογικών ελαφρύνσεων, το διοχετεύει σε έκτακτα μέτρα στήριξης. Αυτή η πρακτική, σύμφωνα με τον κ. Παππά, συντηρεί έναν φαύλο κύκλο: οι πολίτες πληρώνουν υψηλούς έμμεσους φόρους, λαμβάνουν πίσω ένα μέρος τους ως επίδομα, και η αγοραστική τους δύναμη παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζεται να επιτυγχάνει δημοσιονομική πειθαρχία, την ώρα που η πραγματική οικονομία πιέζεται από το κόστος ζωής. Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει μια ευρύτερη διαφωνία για τον ρόλο του κράτους: είναι αναδιανεμητικός μηχανισμός ή διαχειριστής της λιτότητας; Ο κ. Παππάς καλεί την κυβέρνηση να αλλάξει ρότα και να προχωρήσει σε γενναία μείωση του ΦΠΑ σε τρόφιμα, ενέργεια και καύσιμα, ώστε το πλεόνασμα να επιστρέψει στην πραγματική οικονομία και όχι σε λογιστικά υπερπλεονάσματα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το πλεόνασμα των 9 δισ. ευρώ έως τον Ιούλιο υπερβαίνει κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 2,2 δισ. ευρώ, γεγονός που κατά τον κ. Παππά αποδομεί την κυβερνητική αφήγηση περί δημοσιονομικού «ταβανιού».
• Η κυβέρνηση επιμένει σε επιδοτήσεις αντί για μόνιμες μειώσεις έμμεσων φόρων, με το επιχείρημα της δημοσιονομικής σταθερότητας, ενώ η αντιπολίτευση κάνει λόγο για «επιδότηση της ακρίβειας».
• Οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ σε είδη πρώτης ανάγκης παραμένουν από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα.

Γιατί έχει σημασία: Η κόντρα για το πλεόνασμα και τους έμμεσους φόρους δεν είναι απλώς μια ακόμη πολιτική αντιπαράθεση. Αγγίζει τον πυρήνα της οικονομικής στρατηγικής της χώρας: αν η ανάπτυξη θα στηριχθεί στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος ή στη διαιώνιση μιας λιτής δημοσιονομικής προσέγγισης. Για τα νοικοκυριά που βλέπουν τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ και του ρεύματος να μην πέφτει, η απάντηση σε αυτό το δίλημμα καθορίζει την καθημερινότητά τους. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κυβέρνηση θα μετατρέψει το πλεόνασμα σε πραγματική ελάφρυνση ή αν θα συνεχίσει τη λογική των παροχών που εξανεμίζονται.