Η ανακοίνωση του ΓΕΑ για την πτώση του Phantom στην Τανάγρα, τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις

Lead: Η συντριβή ενός μαχητικού αεροσκάφους F-4 Phantom στην αεροπορική βάση της Τανάγρας βύθισε στο πένθος τις Ένοπλες Δυνάμεις, με το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (ΓΕΑ) να ανακοινώνει τριήμερο πένθος και τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, να κάνει λόγο για «βαθύτατη θλίψη όλων μας». Πίσω από την τυπική ανακοίνωση, ωστόσο, ανοίγουν μεγάλα ερωτήματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την παλαιότητα του στόλου και το ανθρώπινο κόστος μιας πολυετούς κρίσης που δοκιμάζει τα πληρώματα.

Το δυστύχημα στην Τανάγρα δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ο καθρέφτης μιας πραγματικότητας που η ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας προσπαθεί να διαχειριστεί με αιχμή τον εκσυγχρονισμό. Τα F-4 Phantom, αν και επιχειρησιακά αναβαθμισμένα σε επίπεδο avionics και οπλισμού, παραμένουν αεροσκάφη δεκαετιών, με υψηλό κόστος συντήρησης και αυξημένο κίνδυνο κόπωσης υλικού. Η απώλεια δύο έμπειρων χειριστών, που σύμφωνα με πληροφορίες εκτελούσαν εκπαιδευτική πτήση ρουτίνας, αναδεικνύει το διαρκές ρίσκο που αναλαμβάνουν τα πληρώματα καθημερινά, όχι μόνο για την άμυνα της χώρας αλλά και για τη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης εν μέσω περιορισμένων πόρων.

Η απόφαση για τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι μια συμβολική αλλά και ουσιαστική κίνηση αναγνώρισης της θυσίας. Ωστόσο, η πολιτική ηγεσία καλείται να απαντήσει σε πιεστικά ερωτήματα: Ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό επιχειρησιακής διαθεσιμότητας των γηραιότερων τύπων αεροσκαφών; Τι γίνεται με το χρονοδιάγραμμα αντικατάστασής τους από τα Rafale και τα επερχόμενα F-35; Και κυρίως, πώς διασφαλίζεται ότι η πίεση για επιχειρήσεις δεν υπονομεύει την ασφάλεια των πτήσεων;

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το ΓΕΑ έχει διατάξει τριήμερο πένθος και έχει συγκροτήσει επιτροπή διερεύνησης των αιτιών του δυστυχήματος, με τα πρώτα στοιχεία να δείχνουν ότι η πτώση συνέβη κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής, χωρίς να υπάρχουν αναφορές για εμπλοκή ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
• Η απώλεια των δύο χειριστών έρχεται σε μια περίοδο που η Πολεμική Αεροπορία επιχειρεί με εντατικούς ρυθμούς, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αποστολών στο Αιγαίο, γεγονός που αυξάνει τον φόρτο εργασίας για το προσωπικό και τα παλαιότερα τύπου αεροσκαφών.
• Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας αναμένεται να προβεί σε δηλώσεις και να παραστεί στις κηδείες των πιλότων, ενώ η πολιτική ηγεσία βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τους αρχηγούς των Επιτελείων για την πορεία των ερευνών.

Γιατί έχει σημασία: Η τραγωδία στην Τανάγρα δεν είναι απλώς μια υπόθεση στρατιωτικής πειθαρχίας ή τεχνικής βλάβης. Είναι ένα κάλεσμα αφύπνισης για το κόστος της «σιωπηλής» επιχειρησιακής φθοράς. Κάθε πτήση με γηρασμένα συστήματα είναι ένα στοίχημα με το χρόνο. Η θυσία των δύο χειριστών πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για επιτάχυνση των εξοπλιστικών προγραμμάτων, αλλά και ως υπενθύμιση ότι η αποτροπή δεν στηρίζεται μόνο στην τεχνολογία, αλλά πρωτίστως στο ανθρώπινο δυναμικό που την υπηρετεί. Η πολιτεία οφείλει να τιμήσει τη μνήμη τους με έργα, όχι μόνο με λόγια.