Καραμανλής: Πρωτοποριακή η σχέση Ελλάδας - Κίνας, η Δύση δεν είναι άμοιρη ευθυνών στην Ουκρανία

Lead: Με μια τοποθέτηση που αναμένεται να προκαλέσει ευρύτερες συζητήσεις στη διεθνή σκηνή, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής χαρακτήρισε «πρωτοποριακή» τη σχέση Ελλάδας - Κίνας, υπερασπιζόμενος ταυτόχρονα την επένδυση της COSCO στον Πειραιά, ενώ άφησε αιχμές κατά της Δύσης για τον πόλεμο στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι «δεν είναι άμοιρη ευθυνών». Οι δηλώσεις έγιναν ενώπιον φοιτητών του Πανεπιστημίου Tsinghua που βρίσκονται στην Αθήνα.

Η τοποθέτηση Καραμανλή δεν αποτελεί απλή αναδρομή στην εξωτερική πολιτική της περιόδου 2004-2009, αλλά μια σαφή παρέμβαση στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο. Η υπεράσπιση της κινεζικής επένδυσης στο λιμάνι του Πειραιά λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η στρατηγική εμβάθυνσης με το Πεκίνο ξεκίνησε πολύ πριν η Ελλάδα ενταχθεί σε προγράμματα οικονομικής στήριξης. Για τον πρώην πρωθυπουργό, η σχέση αυτή δεν ήταν απλώς εμπορική, αλλά «πρωτοποριακή» - όρος που υποδηλώνει ότι η Αθήνα λειτούργησε ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Κίνας σε εποχή που οι περισσότερες δυτικές πρωτεύουσες αντιμετώπιζαν το Πεκίνο με επιφύλαξη.

Η αναφορά στις ευθύνες της Δύσης για την Ουκρανία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο αφήγημα που κερδίζει έδαφος σε τμήματα της ελληνικής πολιτικής σκηνής: ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ και οι δυτικές παρεμβάσεις συνέβαλαν στην κλιμάκωση της κρίσης. Πρόκειται για θέση που συνομιλεί με ανάλογες τοποθετήσεις ευρωπαίων ηγετών του παρελθόντος, αλλά και με την κινεζική οπτική για την παγκόσμια τάξη. Η επιλογή του ακροατηρίου - φοιτητές του Tsinghua, του κορυφαίου τεχνολογικού πανεπιστημίου της Κίνας - δεν είναι τυχαία: στοχεύει στη διαμόρφωση μιας αφήγησης για τις ελληνοκινεζικές σχέσεις που θα έχει διάρκεια και θα ξεπερνά τις εκάστοτε κυβερνήσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Καραμανλής υπερασπίστηκε την επένδυση της COSCO στον Πειραιά ως στρατηγικής σημασίας, συνδέοντάς την με την ευρύτερη σχέση Αθήνας - Πεκίνου.
• Χαρακτήρισε τη σχέση Ελλάδας - Κίνας «πρωτοποριακή», υπονοώντας ότι η χώρα λειτούργησε ως πρωτοπόρος στη δυτική προσέγγιση της Κίνας.
• Άφησε αιχμές για τις ευθύνες της Δύσης στην ουκρανική κρίση, τοποθέτηση που διαφοροποιείται από την επίσημη δυτική γραμμή.

Γιατί έχει σημασία: Η παρέμβαση Καραμανλή δεν είναι απλώς ιστορική αναδρομή. Σε μια συγκυρία όπου η Ελλάδα επιδιώκει ρόλο γέφυρας μεταξύ Δύσης και Ανατολής, η υπεράσπιση της κινεζικής επένδυσης και η κριτική στη Δύση για την Ουκρανία συνθέτουν ένα σαφές μήνυμα: ότι η Αθήνα μπορεί και πρέπει να διατηρεί αυτόνομη φωνή στη διεθνή σκηνή. Το κατά πόσο η τοποθέτηση αυτή αντανακλά ευρύτερες ισορροπίες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας ή αποτελεί προσωπική θέση του πρώην πρωθυπουργού, μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση, θέτει εκ νέου το ερώτημα για τη στρατηγική κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο που αναδιατάσσεται.