Φον ντερ Λάιεν κατά Μερτς για ευρωπαϊκό προϋπολογισμό – Το μήνυμα που έστειλε από τη SOTEU | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Με μια ομιλία που δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έστειλε από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σαφές μήνυμα προς τις χώρες που πιέζουν για περικοπές στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης. Το μήνυμα, σύμφωνα με το Βήμα, είχε αποδέκτη και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ μιας πιο «λιτής» δημοσιονομικής προσέγγισης. Η φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο πλαίσιο της ετήσιας ομιλίας για την Κατάσταση της Ένωσης (SOTEU), υπερασπίστηκε την ανάγκη ενός ισχυρού και επαρκώς χρηματοδοτημένου προϋπολογισμού, ικανού να στηρίξει τις προτεραιότητες της Ευρώπης σε άμυνα, ανταγωνιστικότητα και κλιματική μετάβαση.

Η κόντρα δεν είναι απλώς τεχνική. Αντανακλά μια βαθύτερη πολιτική διαίρεση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Από τη μια πλευρά, χώρες όπως η Γερμανία και οι λεγόμενες «δημοσιονομικά πειθαρχημένες» χώρες ζητούν συγκράτηση των δαπανών, επικαλούμενες την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς και την ανάγκη αποτελεσματικότερης χρήσης των πόρων. Από την άλλη, η Κομισιόν και κράτη μέλη που επωφελούνται από τα ταμεία συνοχής και την κοινή χρηματοδότηση προειδοποιούν ότι οι περικοπές θα υπονομεύσουν την ικανότητα της Ένωσης να ανταποκριθεί σε κρίσεις και να χρηματοδοτήσει νέες προτεραιότητες, όπως η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και η πράσινη μετάβαση.

Η φον ντερ Λάιεν φέρεται να τόνισε ότι ο προϋπολογισμός δεν είναι απλός λογιστικός πίνακας, αλλά εργαλείο πολιτικής. Η αναφορά της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ένα σώμα που παραδοσιακά στηρίζει αυξημένες δαπάνες, λειτουργεί ως έμμεση αλλά σαφής πίεση προς το Συμβούλιο, όπου οι χώρες διαπραγματεύονται τις τελικές τους θέσεις. Παράλληλα, το timing της ομιλίας δεν είναι τυχαίο: οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο βρίσκονται σε κρίσιμη φάση, με τις αποφάσεις να αναμένονται εντός των επόμενων μηνών.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε την ανάγκη επαρκούς χρηματοδότησης του επόμενου προϋπολογισμού, αντιπαρατιθέμενη με όσους ζητούν περικοπές.
• Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει ταχθεί υπέρ μιας πιο περιορισμένης δημοσιονομικής προσέγγισης, γεγονός που καθιστά τη σύγκρουση και ενδοκυβερνητική, όχι μόνο θεσμική.
• Η ομιλία εκφωνήθηκε στο πλαίσιο της SOTEU, δίνοντας στην Κομισιόν την ευκαιρία να καθορίσει το πολιτικό αφήγημα ενόψει των διαπραγματεύσεων για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει φιλόδοξες πολιτικές σε άμυνα, τεχνολογία και κλίμα, ή αν θα εγκλωβιστεί σε μια λογική λιτότητας που πολλοί αναλυτές θεωρούν επικίνδυνη σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας. Το μήνυμα της φον ντερ Λάιεν δεν αφορά μόνο αριθμούς· αφορά το πολιτικό σχέδιο της Ένωσης για την επόμενη δεκαετία.