SOS από τους φούρνους: 1.500 λουκέτα σε 3 χρόνια – «Τα αρτοποιεία δεν έκλεισαν ούτε στον πόλεμο»

Lead: Σε μια χώρα όπου ο φούρνος της γειτονιάς αποτελούσε πάντα σύμβολο σταθερότητας ακόμη και στις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας, τα τελευταία στοιχεία προκαλούν σοκ. Μέσα σε τρία χρόνια, περίπου 1.500 αρτοποιεία σε όλη την Ελλάδα κατέβασαν ρολά, με τον κλάδο να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι η φετινή χρονιά μπορεί να αποδειχθεί ακόμη χειρότερη. Η διαπίστωση ότι τα αρτοποιεία δεν έκλεισαν ούτε στον πόλεμο, ούτε στην Κατοχή, αποτυπώνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο το μέγεθος της σημερινής κρίσης.

Η κρίση στον κλάδο της αρτοποιίας δεν είναι συγκυριακή. Είναι το αποτέλεσμα μιας σωρευτικής πίεσης που ξεκίνησε από την ενεργειακή κρίση και κορυφώθηκε με την εκτόξευση του λειτουργικού κόστους. Οι πρώτες ύλες, από το αλεύρι και το ηλιέλαιο μέχρι τη ζάχαρη και τα βελτιωτικά, ακρίβυναν με ρυθμούς που ξεπέρασαν κάθε πρόβλεψη, ενώ οι λογαριασμοί ρεύματος και φυσικού αερίου για έναν παραδοσιακό ξυλόφουρνο ή ένα σύγχρονο αρτοποιείο έφτασαν να αποτελούν έως και το 30% του τζίρου. Την ίδια στιγμή, η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών συρρικνώθηκε, με αποτέλεσμα ο τζίρος να μειώνεται και τα περιθώρια κέρδους να εξανεμίζονται.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η γεωγραφική κατανομή των λουκέτων. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται σε επαρχιακές πόλεις και συνοικίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου ο ανταγωνισμός από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τα βιομηχανικά ψωμιά είναι ασφυκτικός. Τα μικρά, οικογενειακά αρτοποιεία, που για δεκαετίες στήριζαν την τοπική οικονομία και απασχολούσαν προσωπικό γειτονιάς, είναι τα πρώτα που υποκύπτουν. Παράλληλα, οι ανατιμήσεις στην τιμή του ψωμιού, που σε ορισμένες περιοχές ξεπερνούν το 1,50 ευρώ το κιλό, δεν αρκούν για να καλύψουν το κόστος, αφού η ελαστικότητα της ζήτησης περιορίζει τη δυνατότητα μετακύλισης των αυξήσεων στον καταναλωτή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Σε τρία χρόνια καταγράφηκαν περίπου 1.500 λουκέτα σε αρτοποιεία, με τις εκτιμήσεις του κλάδου να κάνουν λόγο για επιτάχυνση του φαινομένου.
• Το ενεργειακό κόστος και οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες αποτελούν τις βασικές αιτίες, με το λειτουργικό κόστος να έχει αυξηθεί δυσανάλογα σε σχέση με τον τζίρο.
• Οι μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις πλήττονται δυσανάλογα, την ώρα που οι μεγάλες αλυσίδες και τα σούπερ μάρκετ κερδίζουν μερίδιο αγοράς.

Γιατί έχει σημασία: Το κλείσιμο ενός φούρνου δεν είναι απλώς μια οικονομική απώλεια. Είναι η απώλεια ενός κοινωνικού θεσμού, ενός σημείου αναφοράς για τη γειτονιά, μιας θέσης εργασίας και μιας παράδοσης που αντιστάθηκε σε πολέμους, κατοχές και κρίσεις. Αν ο κλάδος της αρτοποιίας συνεχίσει να συρρικνώνεται με αυτούς τους ρυθμούς, το ερώτημα δεν θα είναι πλέον πόσα αρτοποιεία κλείνουν, αλλά αν θα απομείνει κάποιο για να θυμίζει ότι κάποτε το ψωμί της γειτονιάς ήταν κάτι περισσότερο από ένα προϊόν στα ράφια.