Υεμένη: Ο πρόεδρος της χώρας καλεί τους πολίτες να καταταγούν στον στρατό – Αμνηστία σε όσους εγκαταλείπουν τους Χούθι

Lead: Σε μια κίνηση που αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση στο εσωτερικό μέτωπο της Υεμένης, ο πρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης Ρασίντ αλ-Αλίμι απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τους πολίτες να καταταγούν στις τάξεις του στρατού, προσφέροντας ταυτόχρονα αμνηστία σε όσους μαχητές των Χούθι αποφασίσουν να εγκαταλείψουν τη σύγκρουση. Η εξέλιξη έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι ισορροπίες στο πεδίο των μαχών παραμένουν ρευστές και η ανθρωπιστική κρίση βαθαίνει.

Η πρωτοβουλία του αλ-Αλίμι, ο οποίος εδρεύει στο Ριάντ από την αρχή του πολέμου, δεν συνιστά απλώς στρατολογική προκήρυξη. Λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό μήνυμα προς πολλαπλούς αποδέκτες: προς τους πολίτες που έχουν κουραστεί από τη δεκαετή σύγκρουση, προς τους τοπικούς ηγέτες που διατηρούν διφορούμενες σχέσεις με τους Χούθι, αλλά και προς τους περιφερειακούς χορηγούς της κυβέρνησης, με πρώτη τη Σαουδική Αραβία. Η παροχή αμνηστίας σε αποστάτες αποτελεί κλασικό εργαλείο αποδυνάμωσης αντιπάλου από τα μέσα, καθώς στοχεύει στη διάβρωση της συνοχής των Χούθι και στην ενίσχυση του αφηγήματος ότι η κυβέρνηση προσφέρει διέξοδο, όχι μόνο τιμωρία.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος είναι αμφίβολη. Η κυβέρνηση αλ-Αλίμι αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα νομιμοποίησης, οικονομικής αδυναμίας και εσωτερικών διαιρέσεων, ενώ ελέγχει περιορισμένο τμήμα του εδάφους. Οι Χούθι, από την πλευρά τους, έχουν εδραιώσει τον έλεγχό τους σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά, και διαθέτουν ισχυρότερους μηχανισμούς καταναγκασμού. Παράλληλα, η στρατολόγηση νέων μαχητών από την πλευρά της κυβέρνησης ενδέχεται να τροφοδοτήσει περαιτέρω κύκλο βίας και να επιτείνει την ανθρωπιστική κατάρρευση, καθώς οι νέοι που κατατάσσονται συχνά προέρχονται από τις πλέον ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρόεδρος αλ-Αλίμι ηγείται της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, η οποία όμως εδρεύει στο Ριάντ και δεν ελέγχει την πρωτεύουσα Σαναά.
• Η αμνηστία απευθύνεται σε μαχητές των Χούθι που θα εγκαταλείψουν τη σύγκρουση, σε μια προσπάθεια αποδιάρθρωσης του αντιπάλου από το εσωτερικό.
• Η Υεμένη παραμένει βυθισμένη σε ανθρωπιστική κρίση, με εκατομμύρια πολίτες να εξαρτώνται από βοήθεια και τις υποδομές να έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές.

Γιατί έχει σημασία: Η έκκληση στρατολόγησης και η ταυτόχρονη προσφορά αμνηστίας σηματοδοτούν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακτήσει την πρωτοβουλία σε ένα παρατεταμένο αδιέξοδο, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός παραμένουν στάσιμες. Εάν η στρατηγική αποτύχει, ο πόλεμος κινδυνεύει να παραταθεί με ακόμη μεγαλύτερο ανθρώπινο κόστος, ενώ εάν πετύχει έστω και μερικώς, μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες σε τοπικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση, το διακύβευμα δεν είναι μόνο στρατιωτικό αλλά και πολιτικό: ποιος θα μπορέσει να διεκδικήσει τη νομιμοποίηση της εξουσίας σε μια χώρα που έχει διαμελιστεί από χρόνια πολέμου.