ΣτΕ: Νέο πρόστιμο 20.000 ευρώ για τη μη κατεδάφιση των τελευταίων ορόφων ξενοδοχείου στου Μακρυγιάννη

Lead: Νέο πρόστιμο ύψους 20.000 ευρώ επέβαλε το Συμβούλιο της Επικρατείας στη Διοίκηση για τη μη συμμόρφωσή της με προηγούμενη απόφαση που διέτασσε την κατεδάφιση των δύο τελευταίων ορόφων και του δώματος ξενοδοχείου στην περιοχή του Μακρυγιάννη, εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου. Η εξέλιξη αναδεικνύει την αδυναμία της κρατικής μηχανής να εκτελέσει τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις, ακόμη και όταν αυτές αφορούν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η υπόθεση χρονολογείται εδώ και χρόνια και αφορά ξενοδοχειακή μονάδα που ανεγέρθηκε σε σημείο όπου ο αρχαιολογικός χαρακτήρας της περιοχής είναι θεσμικά κατοχυρωμένος. Το ΣτΕ είχε κρίνει παράνομη την ανέγερση των συγκεκριμένων ορόφων, καθώς υπερέβαιναν το επιτρεπόμενο ύψος και έθεταν σε κίνδυνο την αισθητική και αρχαιολογική ακεραιότητα του περιβάλλοντος χώρου, σε άμεση γειτνίαση με μνημεία παγκόσμιας αξίας, όπως ο χώρος της Ακρόπολης. Παρά την τελεσιδικία, η κατεδάφιση δεν εκτελέστηκε ποτέ, με αποτέλεσμα το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο να ενεργοποιήσει εκ νέου τον μηχανισμό επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Διοίκησης.

Το νέο πρόστιμο δεν απευθύνεται στον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, αλλά στο ίδιο το κράτος, το οποίο όφειλε να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες κατεδάφισης και δεν το έπραξε. Πρόκειται για μια σπάνια αλλά ενδεικτική περίπτωση όπου η δικαστική εξουσία τιμωρεί την εκτελεστική για αδράνεια, αναδεικνύοντας το χρόνιο πρόβλημα της μη συμμόρφωσης της διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις. Η πρακτική αυτή υπονομεύει την αρχή της νομιμότητας και την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το πρόστιμο των 20.000 ευρώ επιβάλλεται στη Διοίκηση, όχι στην ξενοδοχειακή επιχείρηση, λόγω μη εκτέλεσης της απόφασης κατεδάφισης.
• Η υπόθεση αφορά κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στον Μακρυγιάννη, δίπλα σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς.
• Παρά τις επανειλημμένες δικαστικές αποφάσεις, η κατεδάφιση των δύο ορόφων και του δώματος παραμένει ανεκτέλεστη, εγείροντας ζητήματα κρατικής ευθύνης.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση δεν αφορά απλώς ένα ξενοδοχείο ή ένα πρόστιμο. Αποτελεί σύμπτωμα της συστημικής αδυναμίας του κράτους να εφαρμόσει τις δικές του δικαστικές αποφάσεις, ακόμη και σε ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Όταν η Διοίκηση αδρανεί και τιμωρείται με χρηματικά πρόστιμα που τελικά πληρώνει ο φορολογούμενος, η λογοδοσία μετατρέπεται σε φαύλο κύκλο. Το ΣτΕ στέλνει μήνυμα ότι η ανοχή στην παρανομία δεν μπορεί να συνεχιστεί, αλλά το πραγματικό στοίχημα παραμένει η εκτέλεση της απόφασης και η αποκατάσταση της νομιμότητας στον αρχαιολογικό χώρο.