Παρίσι: Η νίκη της ακροδεξιάς στις περιφερειακές εκλογές της Γερμανίας «σοβαρή στιγμή» για την Ευρώπη

Η σαρωτική επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στις περιφερειακές εκλογές του γερμανικού κρατιδίου της Θουριγγίας προκάλεσε κλυδωνισμούς σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Μπενζαμέν Αντάντ, να κάνει λόγο για μια «σοβαρή στιγμή» που απαιτεί εγρήγορση και στρατηγικό αναστοχασμό από τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις.

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στη Θουριγγία, όπου το ακροδεξιό κόμμα συγκέντρωσε ποσοστά που το καθιστούν πρώτη δύναμη, δεν συνιστά απλώς μια εσωτερική πολιτική ανατροπή για το Βερολίνο. Αποτελεί ένα ακόμη ισχυρό σοκ για το πολιτικό οικοδόμημα της Ένωσης, καθώς η Γερμανία θεωρείται παραδοσιακά ο σταθεροποιητικός πυλώνας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η άνοδος ενός κόμματος που αμφισβητεί ανοιχτά το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τη μεταναστευτική πολιτική και την πράσινη μετάβαση, εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της ευρωπαϊκής ατζέντας ενόψει των κρίσιμων ευρωεκλογών.

Ο Γάλλος υπουργός, με δηλώσεις του, υπογράμμισε ότι το γεγονός αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εφησυχασμό, αλλά αντίθετα θα πρέπει να λειτουργήσει ως αφύπνιση για τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις. Η προειδοποίηση του Παρισιού έρχεται σε μια περίοδο που η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με δικούς της πολιτικούς κραδασμούς και την άνοδο του Εθνικού Συναγερμού της Μαρίν Λεπέν. Η κοινή ανησυχία Βερολίνου-Παρισιού για την άνοδο του εξτρεμισμού αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την αποξένωση μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας από τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, σε μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας, ενεργειακής κρίσης και πληθωρισμού.

Η επιτυχία της AfD αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη δυσαρέσκεια των πολιτών της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, οι οποίοι αισθάνονται παραμελημένοι από το πολιτικό κατεστημένο του Βερολίνου. Η οικονομική στασιμότητα, το υψηλό κόστος ζωής και η αίσθηση ότι η μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία επιβαρύνει δυσανάλογα τις τοπικές κοινωνίες, αποτέλεσαν γόνιμο έδαφος για την ακροδεξιά ρητορική. Αυτό το φαινόμενο, ωστόσο, δεν είναι γερμανική ιδιαιτερότητα. Παρόμοια μοτίβα λαϊκισμού και ευρωσκεπτικισμού παρατηρούνται και σε άλλα κράτη-μέλη, από την Ιταλία έως τις Κάτω Χώρες, δημιουργώντας ένα τοπίο πολιτικής ρευστότητας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η νίκη της AfD στη Θουριγγία αποτελεί ιστορικό ορόσημο, καθώς είναι η πρώτη φορά που ακροδεξιό κόμμα κερδίζει περιφερειακές εκλογές στη Γερμανία από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
• Το Βερολίνο βρίσκεται σε δεινή θέση, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς καλείται να διαχειριστεί μια κυβερνητική κρίση σε τοπικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχει εύκολη λύση σχηματισμού συνασπισμού χωρίς τη συμμετοχή ακραίων κομμάτων.
• Η γαλλική κυβέρνηση βλέπει το γερμανικό αποτέλεσμα ως προάγγελο των δικών της πολιτικών εξελίξεων, ενώ η συζήτηση για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου και της Πράσινης Συμφωνίας αναμένεται να ενταθεί.

Γιατί έχει σημασία: Η ενίσχυση της ακροδεξιάς στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Σηματοδοτεί μια βαθιά ρήξη στο κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολεμικής Γερμανίας και απειλεί να παραλύσει τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ, ακριβώς τη στιγμή που η Ένωση καλείται να απαντήσει στις προκλήσεις του πολέμου στην Ουκρανία και της οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Το Παρίσι έχει δίκιο να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το πιο απειλητικό πολιτικό μέτωπο των τελευταίων δεκαετιών, και η απάντηση δεν μπορεί να είναι η προσφυγή σε εύκολους λαϊκισμούς, αλλά η ουσιαστική επανεκκίνηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος με επίκεντρο την κοινωνική συνοχή.