Μανιάτης για τα Τέμπη: Στις συναντήσεις της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας αναδείχθηκαν οι διαστάσεις του διπλού εγκλήματος

Lead: Στη δημόσια συζήτηση για την τραγωδία στα Τέμπη προστέθηκε ακόμη μία διάσταση, με τον πρώην υπουργό και στέλεχος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Γιάννη Μανιάτη, να υποστηρίζει ότι οι συναντήσεις της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας ανέδειξαν τις διαστάσεις αυτού που χαρακτηρίζει «διπλό έγκλημα»: αφενός τη σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών και αφετέρου τη διαχρονική αδράνεια στη θωράκιση του σιδηροδρομικού δικτύου.

Η τοποθέτηση του κ. Μανιάτη έρχεται σε μια συγκυρία όπου η κοινή γνώμη παρακολουθεί με αυξανόμενη δυσπιστία την εξέλιξη των ερευνών, ενώ τα ερωτήματα για τις ευθύνες παραμένουν ανοιχτά. Το κρίσιμο σημείο του ισχυρισμού του δεν είναι μόνο η αναφορά στο δυστύχημα αυτό καθαυτό, αλλά η επισήμανση ότι βασικά συστήματα ασφάλειας και επικοινωνίας του σιδηροδρόμου «εξακολουθούν να μη βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία στο σύνολο του δικτύου». Πρόκειται για μια διαπίστωση που, εφόσον επιβεβαιωθεί, μετατοπίζει το βάρος από το τυχαίο συμβάν στη συστημική παθογένεια.

Η αναφορά σε «διπλό έγκλημα» λειτουργεί ως πολιτικό και ηθικό σχήμα: από τη μια η ανθρώπινη απώλεια, από την άλλη η εκ των προτέρων γνώση των ελλείψεων. Στην πράξη, η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία που επισκέφθηκε τη χώρα φέρεται να εστίασε σε ζητήματα διαλειτουργικότητας, τηλεπικοινωνιών και εποπτείας, θέτοντας επί τάπητος την απόσταση ανάμεσα στις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και την ελληνική εφαρμογή τους. Για τον κ. Μανιάτη, αυτή η απόσταση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια αλλά πολιτική ευθύνη, καθώς αφορά άμεσα την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Το επιχείρημα περί μη πλήρους λειτουργίας των συστημάτων ασφαλείας θέτει εμμέσως και το ζήτημα της χρηματοδότησης και της υλοποίησης έργων που έχουν εξαγγελθεί. Εάν τα συστήματα δεν λειτουργούν στο σύνολο του δικτύου, τότε η συζήτηση για «ανθρώπινο λάθος» καθίσταται ελλιπής, αφού το λάθος διευκολύνεται από τη θεσμική αμέλεια. Η αντιπαράθεση, επομένως, δεν είναι μόνο για το τι συνέβη τη νύχτα της σύγκρουσης, αλλά για το τι δεν έγινε τα προηγούμενα χρόνια.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο κ. Μανιάτης συνδέει το δυστύχημα με διαχρονικές ελλείψεις σε συστήματα ασφάλειας και επικοινωνίας του σιδηροδρομικού δικτύου.
• Η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία φέρεται να ανέδειξε το χάσμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και την ελληνική εφαρμογή τους.
• Το «διπλό έγκλημα» λειτουργεί ως πολιτικό σχήμα που μεταφέρει την ευθύνη από το συμβάν στη συστημική αδράνεια.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για τα Τέμπη δεν αφορά μόνο την απονομή δικαιοσύνης για τους νεκρούς, αλλά και την πρόληψη του επόμενου δυστυχήματος. Αν τα βασικά συστήματα ασφαλείας παραμένουν εκτός λειτουργίας, τότε η τραγωδία δεν ήταν ατύχημα αλλά προβλέψιμη συνέπεια. Η πολιτική αντιπαράθεση οφείλει να μετατραπεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, με χρονοδιαγράμματα και λογοδοσία, ώστε η μνήμη των θυμάτων να μην εξαντληθεί σε δηλώσεις.