Ο Ντόναλντ Τραμπ έτοιμος να επιβάλλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινική Δικαστήριο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια κίνηση που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις διεθνείς σχέσεις και την αρχιτεκτονική της παγκόσμιας δικαιοσύνης, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να προετοιμάζει την επιβολή κυρώσεων κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ). Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο επικαλείται ανώνυμους αξιωματούχους, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν μέτρα που θα πλήξουν τόσο το θεσμό όσο και τα στελέχη του, σε μια κλιμάκωση της αντιπαράθεσης που χρονολογείται από την εποχή της πρώτης προεδρίας Τραμπ.

Η πληροφορία δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Από το 2020, όταν η τότε κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην τότε εισαγγελέα του ΔΠΔ, Φατού Μπενσούντα, και σε άλλο ανώτερο στέλεχος, η Ουάσιγκτον έχει δείξει ότι δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει οικονομικά και ταξιδιωτικά μέτρα για να ασκήσει πίεση στο δικαστήριο. Το ΔΠΔ, από την πλευρά του, έχει ανοίξει έρευνες για εγκλήματα πολέμου σε εδάφη που αφορούν αμερικανικά συμφέροντα, όπως το Αφγανιστάν και τα Παλαιστινιακά Εδάφη, γεγονός που έχει προκαλέσει την οργή της Ουάσιγκτον. Η νέα απειλή κυρώσεων έρχεται σε μια περίοδο που το διεθνές δίκαιο δοκιμάζεται σκληρά από πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, και η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διασφαλίσει ότι κανένα διεθνές δικαστήριο δεν θα μπορεί να στραφεί κατά Αμερικανών πολιτών ή συμμάχων της, όπως το Ισραήλ.

Η κίνηση αυτή, αν υλοποιηθεί, θα έχει σοβαρές συνέπειες. Θα αποδυναμώσει περαιτέρω το ΔΠΔ, το οποίο βασίζεται στη συνεργασία των κρατών-μελών για την εκτέλεση ενταλμάτων σύλληψης και τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Παράλληλα, θα στείλει ένα σαφές μήνυμα ότι οι ΗΠΑ, ως μη συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό της Ρώμης, είναι διατεθειμένες να υπονομεύσουν ένα θεσμό που θεωρούν ότι απειλεί την εθνική τους κυριαρχία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και ορισμένοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του ΔΠΔ, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει τριβές στη διατλαντική σχέση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι κυρώσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ για στελέχη του ΔΠΔ.
• Το ΔΠΔ διερευνά υποθέσεις που αφορούν Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν και Ισραηλινούς αξιωματούχους για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε μονομερή κίνηση κατά του δικαστηρίου, τονίζοντας την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου.

Γιατί έχει σημασία: Η επιβολή κυρώσεων στο ΔΠΔ δεν είναι απλώς μια ακόμη αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον με έναν διεθνή οργανισμό. Σηματοδοτεί τη βαθύτερη κρίση της πολυμερούς τάξης, όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιλέγουν να θωρακίσουν τα συμφέροντά τους αντί να ενισχύσουν τους θεσμούς που υποτίθεται ότι προστατεύουν τα θύματα εγκλημάτων πολέμου. Αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν, θα νομιμοποιήσουν de facto την ατιμωρησία για ισχυρούς παράγοντες, υπονομεύοντας την ίδια την ιδέα της διεθνούς δικαιοσύνης. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Τραμπ θα το πράξει, αλλά αν η διεθνής κοινότητα θα αντιδράσει ή θα παραμείνει θεατής.