Οι ΗΠΑ επιβάλλουν νέες κυρώσεις στον «σκιώδη στόλο» του Ιράν | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Ουάσιγκτον κλιμακώνει εκ νέου την πίεση προς την Τεχεράνη, πλήττοντας τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» πετρελαιοφόρων που επιτρέπει στο Ιράν να διακινεί αργό και πετροχημικά παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις. Οι νέες κυρώσεις της κυβέρνησης Τραμπ στοχεύουν πρόσωπα, δίκτυα και 17 πλοία, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η προσπάθεια αποκοπής των ιρανικών ενεργειακών εσόδων παραμένει στην κορυφή της αμερικανικής ατζέντας.

Ο «σκιώδης στόλος» αποτελεί εδώ και χρόνια τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν εξάγει πετρέλαιο σε αγορές όπως η Κίνα, χρησιμοποιώντας δεξαμενόπλοια με αδιαφανή ιδιοκτησιακή δομή, αλλαγές σημαίας, σβησμένα συστήματα γεωεντοπισμού και ενδιάμεσους εμπόρους. Πρόκειται για ένα παράλληλο εμπορικό σύστημα που έχει εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομικής επιβίωσης υπό καθεστώς κυρώσεων. Οι νέες αμερικανικές ενέργειες δεν περιορίζονται σε συμβολικό επίπεδο: πλήττουν συγκεκριμένα πλοία και δίκτυα, αυξάνοντας το κόστος συμμόρφωσης για ναυλομεσίτες, ασφαλιστές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εμπλέκονται έμμεσα στη διακίνηση.

Η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική «μέγιστης πίεσης» που επαναφέρει στο προσκήνιο την προσέγγιση της πρώτης θητείας Τραμπ. Το στοίχημα της Ουάσιγκτον είναι διττό: αφενός να στερήσει από την Τεχεράνη έσοδα που χρηματοδοτούν το πυρηνικό της πρόγραμμα και τις περιφερειακές της δραστηριότητες, αφετέρου να αναγκάσει τρίτες χώρες να επιλέξουν πλευρά στο διεθνές εμπόριο ενέργειας. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέτρων αμφισβητείται, καθώς ο σκιώδης στόλος έχει αποδειχθεί ανθεκτικός και προσαρμοστικός, ενώ οι μεγάλοι αγοραστές συχνά βρίσκουν τρόπους παράκαμψης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι κυρώσεις στοχεύουν 17 πλοία και συνδεδεμένα δίκτυα που μεταφέρουν αργό, πετρελαϊκά προϊόντα και πετροχημικά του Ιράν.
• Ο «σκιώδης στόλος» λειτουργεί με αδιαφανείς δομές ιδιοκτησίας, αλλαγές σημαίας και απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού για αποφυγή ελέγχων.
• Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική μέγιστης πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ, με στόχο τον περιορισμό των ιρανικών ενεργειακών εσόδων.

Γιατί έχει σημασία: Οι νέες κυρώσεις δεν αφορούν μόνο το Ιράν. Αποτελούν δοκιμή της ικανότητας των ΗΠΑ να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στο παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο, την ώρα που οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν ευαίσθητες και οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν ρευστές. Για την Ελλάδα, μια χώρα με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία, η αυστηροποίηση των ελέγχων σε δεξαμενόπλοια και ασφαλιστικές δομές δημιουργεί άμεσες προκλήσεις συμμόρφωσης, αλλά και ευκαιρίες για διαφανείς ναυλομεσιτικές υπηρεσίες. Το ερώτημα παραμένει αν η πίεση θα κάμψει την Τεχεράνη ή θα ενισχύσει περαιτέρω ένα παράλληλο, απορρυθμισμένο ενεργειακό σύστημα εκτός δυτικού ελέγχου.