Οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν να λειτουργούν πουθενά στον κόσμο από τις 23 Σεπτεμβρίου, λέει ο Σκοτ Μπέσεντ

Lead: Μια άνευ προηγουμένου απειλή κατά της παγκόσμιας αεροπορικής ελευθερίας διατυπώνει ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποιώντας ότι από τις 23 Σεπτεμβρίου οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες θα βρεθούν ουσιαστικά αποκλεισμένες από κάθε αεροδρόμιο του πλανήτη. Σύμφωνα με δηλώσεις που μεταδίδει το Πρώτο Θέμα, η Ουάσιγκτον σκοπεύει να επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε οποιαδήποτε χώρα παρέχει υπηρεσίες σε ιρανικά αεροσκάφη, απειλώντας με αποκλεισμό από το σύστημα του δολαρίου.

Η δήλωση του Μπέσεντ δεν αποτελεί απλή προειδοποίηση, αλλά κλιμάκωση της αμερικανικής στρατηγικής μέγιστης πίεσης κατά της Τεχεράνης. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν απευθύνεται στο Ιράν, αλλά σε τρίτες χώρες: όταν ιρανικά αεροσκάφη προσγειώνονται σε ξένα εδάφη, οι τοπικές αρχές «δεν θα μπορούν να τα εφοδιάζουν με καύσιμα, δεν θα μπορούν να τους παρέχουν υπηρεσίες βοήθειας στην προσγείωση, διαφορετικά θα αποκλειστούν από το σύστημα του δολαρίου». Πρόκειται για την πιο σκληρή μορφή οικονομικού εξαναγκασμού, καθώς πλήττει το ίδιο το θεμέλιο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πρακτικά, καμία εταιρεία διαχείρισης αεροδρομίων, κανένας προμηθευτής καυσίμων και καμία υπηρεσία εδάφους δεν θα τολμήσει να συνεργαστεί με ιρανικές πτήσεις, φοβούμενη διακοπή της πρόσβασης σε δολαριακές συναλλαγές. Οι συνέπειες για τον ιρανικό αεροπορικό τομέα θα είναι καταστροφικές: οι εταιρείες της χώρας θα χάσουν δρομολόγια, θα ακυρώσουν μισθώσεις αεροσκαφών και θα δουν τα έσοδά τους να καταρρέουν. Παράλληλα, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την εφαρμογή κυρώσεων με όχημα το δολάριο, που μπορεί να πλήξει ακόμη και συμμάχους των ΗΠΑ. Η Τεχεράνη αναμένεται να απαντήσει με αντίποινα, ενδεχομένως μέσω του Στενού του Ορμούζ ή με ενίσχυση της συνεργασίας με Ρωσία και Κίνα, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση στη Μέση Ανατολή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η προθεσμία της 23ης Σεπτεμβρίου σηματοδοτεί την έναρξη εφαρμογής των δευτερογενών κυρώσεων, με άμεσο αντίκτυπο σε αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και προμηθευτές καυσίμων παγκοσμίως.
• Ο αποκλεισμός από το σύστημα του δολαρίου ισοδυναμεί με οικονομικό στραγγαλισμό, καθώς οι περισσότερες διεθνείς συναλλαγές διεκπεραιώνονται σε αμερικανικό νόμισμα.
• Η κίνηση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει διπλωματική κρίση με χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, όπως η Κίνα, η Ρωσία και κράτη της περιοχής.

Γιατί έχει σημασία: Η αμερικανική αυτή ενέργεια δεν αφορά μόνο το Ιράν. Θέτει ένα παγκόσμιο προηγούμενο: η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί την κυριαρχία του δολαρίου για να επιβάλει την εξωτερική της πολιτική σε κάθε γωνιά του πλανήτη, μετατρέποντας την αεροπορική ελευθερία σε διαπραγματευτικό χαρτί. Αν εφαρμοστεί, θα αναδιαμορφώσει τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές και θα εντείνει τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια.