ΟΗΕ: Πόλεμοι και τεχνητή νοημοσύνη – Τι περιμένουμε από τη φετινή Σύνοδο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Στη Νέα Υόρκη, η φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εξελίσσεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα διπλωματικά σταυροδρόμια της τελευταίας δεκαετίας. Με δύο ενεργά μέτωπα πολέμου να καίνε —στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία— και την τεχνητή νοημοσύνη να ανατρέπει ισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο, το βάρος των αποφάσεων είναι δυσανάλογο των προσδοκιών. Παράλληλα, το ερώτημα για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες στην ηγεσία του Οργανισμού επανέρχεται στο τραπέζι, με τη συζήτηση για μια γυναίκα Γενική Γραμματέα να αποκτά νέα δυναμική.

Το φετινό κλίμα διαφέρει αισθητά από προηγούμενες συνόδους. Ο πόλεμος στη Γάζα έχει βαθύνει τις ρωγμές μεταξύ των μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, καθιστώντας το Κίεβο βασικό πρωταγωνιστή των παρασκηνιακών συζητήσεων. Την ίδια στιγμή, η ταχύτατη ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης θέτει νέα ερωτήματα για την παγκόσμια διακυβέρνηση: από την ασφάλεια των αυτόνομων όπλων έως την προστασία των δεδομένων και την παραπληροφόρηση. Ο ΟΗΕ, ένας οργανισμός σχεδιασμένος σε έναν κόσμο χωρίς smartphones και αλγορίθμους, καλείται τώρα να ρυθμίσει τεχνολογίες που εξελίσσονται ταχύτερα από τη διπλωματία.

Στο παρασκήνιο, η συζήτηση για τη διαδοχή του Γκουτέρες κερδίζει έδαφος. Η θητεία του ολοκληρώνεται το 2026, αλλά οι ισορροπίες διαμορφώνονται νωρίτερα. Οι φωνές που ζητούν για πρώτη φορά μετά από οκτώ δεκαετίες μια γυναίκα στο τιμόνι του Οργανισμού πληθαίνουν, με ονόματα όπως αυτά της πρώην προέδρου της Χιλής Μισέλ Μπατσελέτ και της αντιπροέδρου της Κολομβίας να ακούγονται έντονα. Ωστόσο, η επιλογή δεν είναι απλή υπόθεση: απαιτεί συναίνεση των πέντε μόνιμων μελών, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής καχυποψίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Γενική Συνέλευση επικεντρώνεται σε τρία μέτωπα: Γάζα, Ουκρανία και ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης.
• Το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει βαθιά διχασμένο, με βέτο να μπλοκάρουν ουσιαστικές αποφάσεις.
• Η συζήτηση για γυναίκα Γενική Γραμματέα εντείνεται ενόψει της διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες το 2026.

Γιατί έχει σημασία: Η φετινή Σύνοδος θα κρίνει αν ο ΟΗΕ μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός διαμεσολαβητής σε έναν πολυπολικό κόσμο ή αν θα περιοριστεί σε διακοσμητικό ρόλο. Οι αποφάσεις για την τεχνητή νοημοσύνη και η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα θα καθορίσουν την αξιοπιστία του Οργανισμού για τη επόμενη δεκαετία.