Αρκάς για την 11η Σεπτεμβρίου: «Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν γίνονται ποτέ παρελθόν» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Με ένα σκίτσο που συνδυάζει την απόλυτη λιτότητα με τη μέγιστη συμβολική φόρτιση, ο Αρκάς σχολιάζει την 11η Σεπτεμβρίου, υπενθυμίζοντας πως ορισμένες ημερομηνίες αρνούνται πεισματικά να μετατραπούν σε ιστορική καταγραφή. Η φράση «Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν γίνονται ποτέ παρελθόν» συνοψίζει τη στάση του σκιτσογράφου απέναντι στη μνήμη και το τραύμα.

Το σκίτσο λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, το οπτικό: μια ανθρώπινη φιγούρα εμφανίζεται ανάποδα, σχεδόν σαν να πέφτει, ενώ πάνω από τη σκηνή δεσπόζει η λέξη «Καλημέρα». Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην καθημερινή, σχεδόν αδιάφορη προσφώνηση και στη σωματική στάση της πτώσης δημιουργεί μια σιωπηλή ένταση. Δεν υπάρχει ωμότητα, δεν υπάρχει διδακτισμός. Υπάρχει μόνο η αίσθηση ότι κάτι δεν έχει ολοκληρωθεί, ότι η πτώση δεν σταμάτησε ποτέ πραγματικά. Στο δεύτερο επίπεδο, το κειμενικό: η ημερομηνία στο κάτω μέρος του σκίτσου λειτουργεί ως αγκύρωση. Δεν χρειάζεται επεξήγηση. Ο αναγνώστης γνωρίζει ακριβώς τι συνέβη εκείνη την ημέρα, και το σκίτσο επενδύει ακριβώς σε αυτή τη συλλογική γνώση.

Ο Αρκάς, γνωστός για την αποφυγή της άμεσης πολιτικής τοποθέτησης, επιλέγει εδώ μια διαφορετική οδό. Δεν καταγγέλλει, δεν κατηγορεί, δεν εξηγεί. Αφήνει το ίδιο το σχήμα να μιλήσει. Η λέξη «Καλημέρα» δεν είναι ειρωνική με την έννοια της χλεύης· είναι ειρωνική με την έννοια της αντίφασης ανάμεσα στην κανονικότητα της γλώσσας και στην αδυναμία της κανονικότητας να καλύψει το κενό. Πρόκειται για μια καλλιτεχνική επιλογή που εντάσσεται σε μια παράδοση σκιτσογράφων που χρησιμοποιούν την αφαίρεση για να πουν περισσότερα από όσα θα επέτρεπε η ρητορική του θυμού.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το σκίτσο δημοσιεύεται ανήμερα της 11ης Σεπτεμβρίου, χωρίς πρόσθετο σχολιασμό από τον δημιουργό.
• Η φιγούρα σε θέση πτώσης παραπέμπει άμεσα στα θύματα της επίθεσης, χωρίς να απεικονίζει ρητά το δίδυμο πύργο ή οποιοδήποτε άλλο σύμβολο.
• Η φράση «δεν γίνονται ποτέ παρελθόν» αμφισβητεί την ίδια τη λογική της επετείου ως διαδικασίας κλεισίματος και απένδυσης συναισθήματος.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή όπου η δημόσια μνήμη συχνά συμπιέζεται σε επετειακές δηλώσεις και τυποποιημένες αναφορές, ο Αρκάς υπενθυμίζει ότι ορισμένα γεγονότα δεν ζητούν ανάλυση αλλά αναγνώριση. Το σκίτσο δεν προσφέρει κάθαρση· προσφέρει συνέχεια. Και αυτή η άρνηση της λήθης, διατυπωμένη με τόσο λίγα μέσα, είναι ίσως η πιο ειλικρινής μορφή σεβασμού.