Μήνυμα Ερντογάν στην Αθήνα: «Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια κίνηση που ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης στο Αιγαίο, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε από τη Νέα Υόρκη πως «η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας». Η δήλωση έγινε στο «Σπίτι της Τουρκίας», λίγα μόλις μέτρα από την έδρα του ΟΗΕ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, και έρχεται σε μια περίοδο που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένουν εύθραυστες, με ανοιχτά μέτωπα σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο.

Η τοποθέτηση Ερντογάν δεν είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα επιχειρεί να ρίξει τους τόνους, ωστόσο το timing και το σημείο εκφώνησης προσδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Τούρκος πρόεδρος φρόντισε να παρουσιάσει την Τουρκία ως δύναμη σταθερότητας στην περιοχή, αποφεύγοντας παράλληλα να αναφερθεί σε συγκεκριμένες διαφορές. Η επιλογή της Νέας Υόρκης ως βήματος δεν είναι τυχαία: στόχος είναι το μήνυμα να φτάσει στη διεθνή κοινότητα, και κυρίως στην Ουάσιγκτον, που παρακολουθεί στενά την τουρκική στάση ενόψει και των εξελίξεων στο ΝΑΤΟ. Αναλυτές επισημαίνουν πως η δήλωση μπορεί να εντάσσεται σε μια ευρύτερη επικοινωνιακή στρατηγική, με την Άγκυρα να επιδιώκει να εμφανιστεί ως εποικοδομητικός συνομιλητής, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει τις πάγιες διεκδικήσεις της. Από την ελληνική πλευρά, η αντίδραση ήταν μετρημένη. Αθήνα και Άγκυρα βρίσκονται σε μια διαρκή ισορροπία μεταξύ διαλόγου και αποτροπής, με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης να παραμένουν το μοναδικό λειτουργικό κανάλι επικοινωνίας. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι δηλώσεις καλής θέλησης μεταφράζονται σε πράξεις, δεδομένου ότι στο πεδίο οι προκλήσεις δεν έχουν εκλείψει.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση έγινε στη Νέα Υόρκη, στο «Σπίτι της Τουρκίας», στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
• Ο Ερντογάν απέφυγε αναφορές σε ανοιχτές διαφορές, εστιάζοντας σε μήνυμα μη εχθρότητας προς την Ελλάδα.
• Η Αθήνα τηρεί στάση αναμονής, αξιολογώντας αν η ρητορική θα συνοδευτεί από ανάλογη συμπεριφορά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια συγκυρία γεωπολιτικής αστάθειας, η δημόσια δέσμευση Ερντογάν ότι η Τουρκία δεν θεωρεί την Ελλάδα εχθρό μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για αποκλιμάκωση. Ωστόσο, η αξιοπιστία της θα κριθεί στην πράξη: από την αποφυγή υπερπτήσεων και παραβιάσεων, μέχρι τη συνέχεια του διαλόγου για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Για την Αθήνα, το στοίχημα είναι να μετατραπεί η ρητορική σε ουσιαστική πρόοδο, χωρίς να καλλιεργούνται αυταπάτες. Η ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων διδάσκει ότι οι δηλώσεις καλής θέλησης δεν αρκούν· χρειάζονται σταθερά βήματα και αμοιβαία εμπιστοσύνη, που παραμένουν το ζητούμενο.