Τέλος Ανθεκτικότητας: Πρόταση για απευθείας απόδοση πόρων σε Δήμους και Περιφέρειες | Οικονομία στο LivePress.gr

Τέλος Ανθεκτικότητας: Το αίτημα για άμεση χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης αποκτά νέα δυναμική

Το Τέλος Ανθεκτικότητας, ο φόρος που επιβλήθηκε αρχικά για τη στήριξη των υποδομών έναντι της κλιματικής κρίσης, επανέρχεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Ωστόσο, αυτή τη φορά το ζήτημα δεν αφορά το ύψος του τέλους, αλλά τον προορισμό των εσόδων. Αυτοδιοικητικοί φορείς, με επικεφαλής την ΚΕΔΕ και την ΕΝΠΕ, θέτουν μετ' επιτάσεως το αίτημα για απευθείας απόδοση ενός σημαντικού μέρους των πόρων στους Δήμους και τις Περιφέρειες, επιχειρηματολογώντας ότι η κεντρική διαχείριση δεν ανταποκρίνεται πλέον στις τοπικές ανάγκες.

Η πάγια θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ότι τα έσοδα από το Τέλος Ανθεκτικότητας, τα οποία προέρχονται από διαμονές και τουριστικές δραστηριότητες, συνδέονται άμεσα με την επιβάρυνση των τοπικών υποδομών. Η φιλοξενία εκατομμυρίων επισκεπτών αυξάνει την πίεση στα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, στη διαχείριση απορριμμάτων και στις μεταφορές. Παρά ταύτα, οι πόροι συγκεντρώνονται στον κρατικό κορβανά και κατανέμονται με κριτήρια που συχνά δεν αντανακλούν τον πραγματικό φόρτο κάθε περιοχής. Η πρόταση για απευθείας χρηματοδότηση βασίζεται στην αρχή της επιμερισμένης ευθύνης: όπου παράγεται ο πλούτος και η επιβάρυνση, εκεί πρέπει να επιστρέφει και το αντίτιμο για την αντιμετώπισή της.

Το επιχείρημα των δημάρχων και των περιφερειαρχών ενισχύεται από την ανάγκη για ταχύτητα και ευελιξία. Η κλιματική κρίση δεν περιμένει γραφειοκρατικές διαδικασίες. Οι τοπικές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης πλημμυρών, καύσωνα και πυρκαγιών, και χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε κονδύλια για προληπτικά έργα και άμεσες παρεμβάσεις. Η υφιστάμενη διαδικασία, με τη μεσολάβηση υπουργείων και εποπτικών αρχών, καθυστερεί την υλοποίηση έργων και στερεί από τους αιρετούς τη δυνατότητα να χα настоящиеράξουν στρατηγικές προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες της περιοχής τους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το αίτημα αφορά τη θεσμοθέτηση ενός μοντέλου άμεσης απόδοσης ενός ποσοστού των εσόδων, πιθανόν με τη μορφή αντικειμενικών κριτηρίων που θα λαμβάνουν υπόψη τον τουριστικό φόρτο και τις υποδομές.
• Η συζήτηση εντάσσεται στη γενικότερη μεταρρύθμιση της δημοσιονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, η οποία προβλέπεται από το Σύνταγμα αλλά παραμένει διαρκώς ζητούμενο στην πράξη.
• Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το αίτημα με επιφύλαξη, επικαλούμενη την ανάγκη για κεντρικό έλεγχο και τη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά αφήνει ανοιχτό το παράθυρο διαλόγου για το 2025.

Γιατί έχει σημασία: Η έκβαση αυτής της διεκδίκησης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το επιχειρησιακό προφίλ της Αυτοδιοίκησης την επόμενη δεκαετία. Εάν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτήσουν ουσιαστικό έλεγχο επί αυτών των πόρων, θα μπορέσουν να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμα έργα ανθεκτικότητας, ενισχύοντας την τοπική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Αντίθετως, η διατήρηση του σημερινού συγκεντρωτικού μοντέλου θα συνεχίσει να γεννά αιτιάσεις για αδιαφάνεια και αναποτελεσματικότητα, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς. Το ζήτημα δεν είναι απλώς δημοσιονομικό· είναι πολιτικό και αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη διακυβέρνηση σε τοπικό επίπεδο.