Τα βιβλία που δεν τελειώσαμε | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Υπάρχει μια σιωπηλή, σχεδόν ενοχική κατηγορία βιβλίων που στοιβάζεται στα κομοδίνα και στα ράφια χιλιάδων αναγνωστών: εκείνα που ξεκινήσαμε με ενθουσιασμό και δεν τελειώσαμε ποτέ. Δεν πρόκειται για αποτυχία, αλλά για ένα φαινόμενο που αποκαλύπτει πολλά για τη σχέση μας με τον χρόνο, τις προσδοκίες και την ίδια τη φύση της ανάγνωσης στην εποχή της διαρκούς επίδοσης.

Η εικόνα του ατελείωτου βιβλίου δεν είναι καινούργια, αλλά έχει αποκτήσει νέα διάσταση σε μια κοινωνία που μετράει τα πάντα: σελίδες, βιβλία τον χρόνο, λίστες ανάγνωσης. Η ανάγνωση μετατρέπεται συχνά σε ακόμη έναν στόχο προς εκπλήρωση, ένα ακόμη κουτάκι που πρέπει να τσεκαριστεί. Κι όμως, η ουσία της λογοτεχνίας δεν βρίσκεται στην ολοκλήρωση, αλλά στη σχέση που αναπτύσσει ο αναγνώστης με το κείμενο. Ένα βιβλίο που αφήνουμε στη μέση μπορεί να μας έχει ήδη δώσει αυτό που χρειαζόμασταν: μια φράση, μια ιδέα, μια αίσθηση. Η εγκατάλειψη δεν είναι πάντα παραίτηση· μπορεί να είναι επιλογή, ωρίμανση ή απλώς λάθος στιγμή.

Το φαινόμενο έχει και μια βαθύτερη κοινωνική διάσταση. Σε περιόδους έντασης και υπερπληροφόρησης, η προσοχή μας κατακερματίζεται. Τα ημιτελή βιβλία γίνονται καθρέφτης της δυσκολίας μας να συγκεντρωθούμε, αλλά και της ανάγκης μας για διαφυγή χωρίς υποχρεώσεις. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά το απόσπασμα της ΕφΣυν, «πολλές φορές η απουσία στόχων -και ιδανικά αυτό είναι διακοπές- γεννάει νέους στόχους». Η ανάγνωση χωρίς πίεση, χωρίς την απαίτηση της ολοκλήρωσης, μπορεί να λειτουργήσει απελευθερωτικά, επαναφέροντας την απόλαυση στο επίκεντρο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η μη ολοκλήρωση ενός βιβλίου δεν ισοδυναμεί με αποτυχία· συχνά αντανακλά αλλαγή προτεραιοτήτων ή διάθεσης.
• Η εμμονή με την «ποσότητα» ανάγνωσης υπονομεύει την ποιότητα της εμπειρίας και μετατρέπει την τέχνη σε υποχρέωση.
• Τα ημιτελή βιβλία λειτουργούν ως αρχείο προσωπικών στιγμών και μπορούν να ξαναπιαστούν όταν ο χρόνος και η ψυχολογία το επιτρέψουν.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή που μας πιέζει να είμαστε διαρκώς παραγωγικοί, το δικαίωμα να μην τελειώσουμε ένα βιβλίο είναι μια μικρή πράξη αντίστασης. Μας υπενθυμίζει ότι η ανάγνωση δεν είναι αγώνας δρόμου, αλλά χώρος ελευθερίας. Ίσως, τελικά, τα βιβλία που δεν τελειώσαμε να μας λένε περισσότερα για εμάς από εκείνα που ολοκληρώσαμε.