Οι ΗΠΑ απειλούν να καθηλώσουν τις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες – Αναστέλλουν πτήσεις Τουρκία και Ιράκ

Lead: Η Ουάσινγκτον κλιμακώνει την πίεση προς την Τεχεράνη, με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ουσιαστικού αποκλεισμού των ιρανικών αεροπορικών εταιρειών από τη διεθνή αγορά. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία και το Ιράκ αναστέλλουν προσωρινά πτήσεις προς το Ιράν, μια εξέλιξη που αποτυπώνει τον αυξανόμενο φόβο των περιφερειακών εταίρων απέναντι στον κίνδυνο δευτερογενών κυρώσεων.

Η δήλωση Μπέσεντ δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της αμερικανικής κυβέρνησης που στοχεύει να στερήσει από το Ιράν τα τελευταία κανάλια οικονομικής και εμπορικής του διασύνδεσης με τον έξω κόσμο. Οι αεροπορικές εταιρείες αποτελούν κρίσιμο κρίκο αυτής της αλυσίδας: μεταφέρουν επιβάτες, εμπορεύματα, αλλά και κεφάλαια. Ένας αποκλεισμός τους από τα διεθνή συστήματα κρατήσεων, ασφάλισης και ανεφοδιασμού θα ισοδυναμούσε με de facto καθήλωση του στόλου τους στο έδαφος.

Η κίνηση της Τουρκίας και του Ιράκ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η Άγκυρα διατηρούσε μέχρι πρόσφατα πιο ισορροπημένη στάση απέναντι στην Τεχεράνη, ενώ η Βαγδάτη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ιρανικό φυσικό αέριο και τις εμπορικές ροές. Η αναστολή πτήσεων δεν είναι τεχνικό ζήτημα· είναι πολιτικό μήνυμα. Οι δύο χώρες δείχνουν ότι προτιμούν να αποφύγουν την αντιπαράθεση με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών παρά να λειτουργήσουν ως δίοδοι παράκαμψης των κυρώσεων.

Για την Τεχεράνη, το πλήγμα είναι πολλαπλό. Οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν ήδη χρόνια προβλήματα με παλαιωμένους στόλους και έλλειψη ανταλλακτικών. Η απώλεια περιφερειακών κόμβων, όπως η Κωνσταντινούπολη και η Βαγδάτη, περιορίζει δραστικά τη συνδεσιμότητα της χώρας και δυσχεραίνει ακόμη και τις ανθρωπιστικές και διπλωματικές μετακινήσεις. Παράλληλα, ενισχύεται ο οικονομικός αποκλεισμός σε μια συγκυρία που το ιρανικό ριάλ παραμένει ευάλωτο και ο πληθωρισμός πιέζει τα νοικοκυριά.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε ότι οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες μπορούν να αποκλειστούν ουσιαστικά από τη διεθνή αγορά.
• Τουρκία και Ιράκ ανέστειλαν προσωρινά τις πτήσεις προς το Ιράν, αποφεύγοντας τον κίνδυνο αμερικανικών αντιποίνων.
• Οι ιρανικές αερογραμμές αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά προβλήματα στόλου, ανταλλακτικών και ασφάλισης, που επιδεινώνονται με κάθε νέο περιορισμό.

Γιατί έχει σημασία: Η κίνηση των ΗΠΑ δεν αφορά μόνο το Ιράν. Στέλνει μήνυμα σε κάθε χώρα της περιοχής ότι η συμμόρφωση με τις αμερικανικές κυρώσεις δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Αν η Τουρκία και το Ιράκ υποχωρούν, ο χώρος για εναλλακτικές οδούς συναλλαγών με την Τεχεράνη συρρικνώνεται επικίνδυνα. Η οικονομική απομόνωση του Ιράν βαθαίνει, αλλά μαζί της αυξάνεται και η πίεση για απρόβλεπτες αντιδράσεις, τόσο στο εσωτερικό όσο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.