Ασγκάρ Φαραντί στην «Κ»: Ολοι κρυφοκοιτάμε τις ζωές άλλων | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια εποχή όπου τα social media έχουν μετατρέψει την παρακολούθηση της ζωής των άλλων σε καθημερινή συνήθεια, ο Ασγκάρ Φαραντί, ο δύο φορές βραβευμένος με Όσκαρ Ιρανός σκηνοθέτης, έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι αυτή η τάση δεν είναι καινούργια. Μιλώντας στην «Καθημερινή», με αφορμή τις «Παράλληλες ιστορίες» του, ο Φαραντί αποκαλύπτει ότι το ενδιαφέρον για τις κρυφές πτυχές της ανθρώπινης ζωής αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, το οποίο απλώς βρήκε νέα εργαλεία έκφρασης στην ψηφιακή εποχή.

Ο Φαραντί, γνωστός για έργα όπως «Ένας Χωρισμός» και «Ο Έμπορος», επιστρέφει με μια σειρά από παράλληλες αφηγήσεις που εξερευνούν την κυκλική σχέση ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Το πνεύμα του Κριστόφ Κισλόφσκι, του Πολωνού σκηνοθέτη που ανέδειξε τις ηθικές αμφισημίες της καθημερινότητας, διαπνέει το έργο του. Ο Φαραντί δεν κρύβει την επιρροή: όπως ο Κισλόφσκι, έτσι κι εκείνος ενδιαφέρεται για τις στιγμές όπου η ιδιωτική ζωή διασταυρώνεται με την κοινωνική πραγματικότητα, συχνά με απρόβλεπτες συνέπειες. Οι ήρωές του δεν είναι ήρωες με την παραδοσιακή έννοια, αλλά άνθρωποι που παγιδεύονται σε δίχτυα που οι ίδιοι ύφαναν, προσπαθώντας να κρύψουν ή να αποκαλύψουν την αλήθεια.

Η παρατήρηση του Φαραντί ότι «όλοι κρυφοκοιτάμε τις ζωές άλλων» δεν είναι απλή διαπίστωση. Είναι μια βαθιά πολιτική και ηθική θέση. Στις «Παράλληλες ιστορίες», οι χαρακτήρες δεν παρακολουθούν απλώς· παρακολουθούνται, κρίνονται, καταδικάζονται ή αθωώνονται από ένα αόρατο κοινό. Η φαντασία τροφοδοτεί την πραγματικότητα και το αντίστροφο, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο όπου η αλήθεια γίνεται ρευστή. Ο Φαραντί, με την χαρακτηριστική του οικονομία στα μέσα, μας δείχνει ότι η ίδια η πράξη της παρατήρησης αλλάζει αυτό που παρατηρείται. Σε μια κοινωνία όπου η διαφάνεια γίνεται αυτοσκοπός, ο σκηνοθέτης μας καλεί να αναρωτηθούμε: ποιος έχει το δικαίωμα να κρυφοκοιτάζει και γιατί;

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Ασγκάρ Φαραντί είναι ο μόνος Ιρανός σκηνοθέτης που έχει κερδίσει δύο Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, για το «Ένας Χωρισμός» (2012) και το «Ο Έμπορος» (2017).
• Οι «Παράλληλες ιστορίες» αποτελούν μια σπονδυλωτή αφήγηση που εξερευνά πώς η φαντασία και η πραγματικότητα αλληλοεπηρεάζονται, με σαφείς αναφορές στο έργο του Κριστόφ Κισλόφσκι.
• Η δήλωσή του στην «Καθημερινή» ότι «όλοι κρυφοκοιτάμε τις ζωές άλλων» συνδέεται άμεσα με τη σύγχρονη κουλτούρα των social media και της διαρκούς επιτήρησης.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή όπου η ιδιωτικότητα καταρρέει και η δημόσια έκθεση γίνεται κανόνας, ο Φαραντί μας υπενθυμίζει ότι η ανάγκη να γνωρίσουμε τη ζωή του άλλου δεν είναι αθώα. Είναι μια πράξη εξουσίας, συχνά καταστροφική. Οι «Παράλληλες ιστορίες» δεν είναι απλώς ένα ακόμη καλλιτεχνικό έργο· είναι ένας καθρέφτης της εποχής μας, όπου όλοι, λίγο ή πολύ, κρυφοκοιτάμε — και κάποιος πάντα κρυφοκοιτάει εμάς.